Tin Tức ngày 30 tháng 5 -2026 :
Phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ và Cuba gặp nhau tại Guantanamo – RFI
Phan Minh
2–3 minutes
Các quan chức quân sự cấp cao của Mỹ và Cuba, hôm qua 29/05/2026, đã gặp nhau tại Guantanamo, miền đông Cuba, trong bối cảnh quan hệ song phương căng thẳng tột độ, đặc biệt sau những đe dọa của Donald Trump về việc kiểm soát hòn đảo này.
Theo AFP, cuộc gặp giữa tướng Francis Donovan (chỉ huy Bộ Tư lệnh Nam Mỹ của Hoa Kỳ – Southcom) và tổng tham mưu trưởng quân đội Cuba Roberto Legra Sotolongo nhằm thảo luận về các vấn đề an ninh tác chiến. Hai bên đánh giá cuộc gặp diễn ra “tích cực” và thống nhất tiếp tục duy trì liên lạc. Phía Washington cũng cho biết đã kiểm tra và đánh giá mức độ an ninh của lực lượng quân sự cũng như khu vực xung quanh Guantanamo, căn cứ chiến lược quan trọng của Mỹ tại Cuba.
Quan hệ Mỹ – Cuba gần đây xấu đi rõ rệt với các biện pháp trừng phạt mới của Washington, bao gồm hạn chế dầu mỏ, trừng phạt doanh nghiệp Cuba. Trong khi đó, có thông tin nước này từng cân nhắc sử dụng drone quân sự nhắm vào căn cứ Guantanamo hoặc lãnh thổ Mỹ, dù chưa được xác nhận chính thức.
Dù vậy, hai bên vẫn duy trì một số kênh đối thoại. Gần đây, giám đốc CIA John Ratcliffe đã thăm La Habana và một số cuộc gặp ngoại giao cấp cao cũng đã diễn ra. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định Washington muốn thay đổi chính quyền Cuba, nhưng ưu tiên giải pháp ngoại giao, trong khi Cuba chỉ trích Mỹ có “hành động gây hấn” và đặt nghi vấn về sự nghiêm túc của Washington trong đàm phán.
*********
Shangri-La : Mỹ cảnh báo đà tăng sức mạnh quân sự Trung Quốc, kêu gọi đồng minh châu Á tăng chi quốc phòng – RFI
Minh Anh
4–5 minutes
Phát biểu tại Diễn đàn Đối thoại An ninh Shangri-La, được tổ chức hàng năm ở Singapore, hôm nay 30/05/2026 bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Pete Hegseth nhìn nhận đà gia tăng sức mạnh quân sự « chưa từng có » của Trung Quốc, đồng thời cảnh báo nguy cơ Bắc Kinh mở rộng các hoạt động quân sự trong khu vực. Ông khẳng định mối lo ngại này của Mỹ là « chính đáng » và kêu gọi các đồng minh tăng ngân sách quốc phòng.
Pete Hegseth cho rằn một mạng lưới đồng minh mạnh mẽ hơn, tự lực hơn là điều cần thiết để ngăn chặn các hành động gây hấn và duy trì cân bằng quyền lực. Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ tuyên bố : « Một Thái Bình Dương bị chi phối bởi bất kỳ thế lực bá chủ nào sẽ phá vỡ sự cân bằng quyền lực trong khu vực. Không một quốc gia nào, kể cả Trung Quốc có thể áp đặt thế bá quyền của mình và đe dọa an ninh hay sự thịnh vượng của Mỹ và các đồng minh ».
Hoa Kỳ kêu gọi các đồng minh và đối tác châu Á tăng chi quốc phòng lên mức 3 ,5% của GDP, vào lúc lãnh đạo Lầu Năm Góc cam kết dành 1.500 tỷ đô la cho quân đội. Ông ca ngợi những đóng góp từ các đồng minh, bao gồm Hàn Quốc, Philippines, Úc, Singapore, Malaysia, Thái Lan hay Nhật Bản, trong việc tăng cường khả năng phòng thủ.
Ông đặc biệt nhấn mạnh để việc Tokyo và Washington « cùng nhau gánh vác trách nhiệm để củng cố liên minh Mỹ-Nhật ». Lãnh đạo quốc phòng Mỹ cũng không quên chỉ trích các nước đồng minh Châu Âu là đã « trì trệ » đồng thời kêu gọi các đối tác châu Âu và NATO nên có những « điều chỉnh thực dụng, không kịch tính hay giáo điều ». Ông nói thêm rằng « Tây Âu nên lưu ý điều này, đây là một tư duy mà Hoa Kỳ tán thành ».
Quảng cáo
Mỹ và vũ khí cho Đài Loan
Liên quan đến Đài Loan, tại diễn đàn, lãnh đạo bộ Quốc Phòng Mỹ khẳng định « không có sự thay đổi nào trong lập trường của Mỹ » đối với Đài Bắc, nhưng từ chối bình luận về thỏa thuận vũ khí. Ông cũng không đề cập đến hai cuộc chiến đang diễn ra ở Ukraina và Trung Đông trong bài phát biểu của mình.
Tuy nhiên, theo ghi nhận của các hãng thông tấn AP, Reuters và AFP, bài phát biểu của bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ năm nay có giọng điệu ôn hòa hơn. Một mặt, ông có những tuyên bố thận trọng về quan hệ Mỹ – Trung, khi cho rằng quan hệ giữa hai nước « tốt hơn nhiều so với những năm trước » với việc tăng cường hợp tác quân sự giúp giảm căng thẳng.
Mặt khác, ông cũng đã giảm nhẹ cảnh báo về Trung Quốc. Trong hội nghị năm 2025, ông đã khiến Bắc Kinh tức giận khi xem Trung Quốc là một mối đe dọa, và có những lập trường hung hăng đối với Đài Loan, tố cáo Trung Quốc tăng cường năng lực quân sự để chuẩn bị chiếm đảo.
ASEAN tái khẳng định tự do lưu thông tại các tuyến hàng hải quốc tế
Bên lề Diễn đàn An ninh Shangri-La, ngày 30/05/2026, bộ trưởng Quốc Phòng tám nước thành viên Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á đã có cuộc họp do hai bộ trưởng Singapore Chan Chun Sing và Philipppines là Gilberto Teodoro Jr đồng chủ trì. Theo trang Strait Times (Singapore), các bên cam kết đảm bảo tự do lưu thông thương mại và hàng hóa tại các hành lang quốc tế, bao gồm cả eo biển Malacca và Singapore. Các bộ trưởng nhấn mạnh rằng quyền quá cảnh theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển cần được duy trì.
Còn theo AP, trong bài phát biểu khai mạc Diễn đàn Shangri-La, chủ tịch nước Việt Nam, ông Tô Lâm, tuyên bố rằng những căng thẳng gần đây dọc theo các tuyến hàng hải chiến lược ở Trung Đông đã cho thấy « một điểm nóng duy nhất » cũng có thể nhanh chóng đẩy thế giới rơi hỗn loạn. Lãnh đạo Việt Nam kêu gọi Mỹ và Trung Quốc cần tuân thủ luật pháp quốc tế để tránh gây ra một cuộc khủng hoảng toàn cầu trong cuộc chiến tranh giành ảnh hưởng của hai nước tại vùng châu Á – Thái Bình Dương.
**********
Tin tức thế giới 30-5: Iran bác bỏ tuyên bố của ông Trump; Ông Putin nói về chiến tranh với châu Âu
Iran bác bỏ tuyên bố của ông Trump về thỏa thuận hòa bình
Hãng tin AFP dẫn nguồn Hãng thông tấn Fars của Iran ngày 29-5 cho biết những phát biểu của ông Trump về thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông là “sự pha trộn giữa sự thật và dối trá”.
Tehran đặc biệt phản đối khẳng định của nhà lãnh đạo Mỹ rằng Iran phải mở eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải quốc tế mà không thu phí, nhấn mạnh điều khoản này không xuất hiện trong bất kỳ văn bản thỏa thuận nào.
Các nguồn tin Iran cũng bác bỏ tuyên bố Mỹ và Iran sẽ phối hợp tiêu hủy kho uranium làm giàu của nước này, khẳng định nội dung đó không có trong bản ghi nhớ đàm phán và hoàn toàn thiếu cơ sở.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh khả năng đạt được thỏa thuận với Washington phụ thuộc vào việc Mỹ từ bỏ các “đòi hỏi quá mức” trong quá trình thương lượng.
Trước đó, Tổng thống Trump vào cùng ngày cho biết ông đang cân nhắc quyết định cuối cùng về một thỏa thuận hòa bình với Iran.
Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định Tehran phải từ bỏ tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân, mở eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải quốc tế và phối hợp với Mỹ cùng Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) để tiêu hủy lượng uranium làm giàu hiện có.
Ông Zelensky cảnh báo Nga sắp mở đợt tấn công quy mô lớn mới
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 29-5 cảnh báo Nga đang chuẩn bị một đợt tấn công quy mô lớn mới nhằm vào Ukraine, dựa trên các thông tin tình báo mà Kiev thu thập được.
Trong thông điệp đăng trên Telegram, ông Zelensky cho biết các cơ quan chức năng Ukraine đã được đặt trong trạng thái sẵn sàng cao độ. “Không quân và các lực lượng bảo vệ bầu trời sẽ hoạt động 24/7 như họ vẫn luôn làm”, nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh.
Ông tiếp tục kêu gọi các đồng minh đẩy nhanh việc thực hiện các cam kết hỗ trợ phòng không và tăng cường trừng phạt đối với Nga.
Ông Putin bác bỏ cáo buộc chiến tranh với châu Âu
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 29-5 cho biết nhận định hôm 9-5 của ông về khả năng cuộc chiến ở Ukraine đang tiến gần đến hồi kết được đưa ra dựa trên những bước tiến mà quân đội Nga đạt được trên chiến trường.
Tuy nhiên ông Putin từ chối đưa ra mốc thời gian cụ thể cho việc chấm dứt xung đột. Nhà lãnh đạo Nga cũng bác bỏ các cáo buộc từ phương Tây rằng Matxcơva đang chuẩn bị cho một cuộc chiến với châu Âu, gọi đó là những lời dối trá.
Ông Putin cũng chỉ trích truyền thông phương Tây vì cách đưa tin về vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một khu ký túc xá ở vùng Luhansk do Nga kiểm soát, khiến 21 người thiệt mạng. Nga cáo buộc Ukraine đứng sau vụ việc, trong khi Kiev phủ nhận.
Trong khi đó Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khẳng định nước này sẽ tiếp tục các chiến dịch nhằm làm suy yếu năng lực chiến tranh của Nga, đặc biệt là các cuộc tấn công vào hệ thống hậu cần và ngành công nghiệp dầu mỏ.
Thẩm phán yêu cầu gỡ tên ông Trump khỏi Trung tâm Kennedy
Ngày 29-5, Thẩm phán liên bang Christopher Cooper đã ra phán quyết yêu cầu chính quyền Tổng thống Donald Trump gỡ bỏ tên ông khỏi Trung tâm Biểu diễn nghệ thuật Kennedy ở Washington DC, khẳng định việc đổi tên công trình này là trái luật nếu không có sự chấp thuận của Quốc hội.
Theo phán quyết được công bố, chính quyền Trump phải tháo dỡ toàn bộ biển hiệu mang tên ông Trump và loại bỏ mọi tài liệu chính thức đề cập đến “Trung tâm Trump – Kennedy” (Trump Kennedy Center) trong vòng 14 ngày.
Ông Cooper cho rằng đạo luật thành lập trung tâm quy định rõ nơi đây phải mang tên cố Tổng thống John F. Kennedy và chỉ Quốc hội mới có quyền thay đổi tên gọi này.
Sau phán quyết, ông Trump tuyên bố sẽ làm việc với Quốc hội để chuyển giao quyền kiểm soát trung tâm, đồng thời chỉ trích đây là một “tổ chức đang thất bại”.
Vụ kiện do Hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ Joyce Beatty khởi xướng. Bà cho rằng việc đổi tên công trình là hành động vi phạm pháp luật và đi ngược các nguyên tắc Hiến pháp Mỹ.
Liên hợp quốc đưa Israel và Nga vào danh sách đen
Liên hợp quốc ngày 29-5 đã đưa Israel và Nga vào danh sách các bên bị nghi ngờ thực hiện bạo lực tình dục trong các khu vực xung đột, sau khi hai nước bị đặt trong diện cảnh báo từ năm ngoái.
Trong báo cáo thường niên gửi Hội đồng Bảo an, Tổng thư ký Liên hợp quốc Guterres cho biết Israel và Nga bị đưa vào danh sách các bên “bị nghi ngờ một cách đáng tin cậy” về các hành vi như hiếp dâm và các hình thức bạo lực tình dục khác liên quan đến chiến tranh. Trước đó, hai nước chỉ nằm trong diện cảnh báo.
Israel ngay lập tức phản đối quyết định trên. Đại sứ Israel tại Liên hợp quốc Danny Danon cho rằng đây là động thái mang động cơ chính trị và chỉ trích việc xếp Israel cùng danh sách với Hamas, đồng thời tuyên bố cắt đứt quan hệ với ông Guterres.
Trong khi đó Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha hoan nghênh động thái của Liên hợp quốc. Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz lên tiếng phản đối, cho rằng thật “vô lý” khi đặt Israel ngang hàng với các tổ chức khủng bố như Hamas.
Tờ 250 USD
*************
NÓNG: Ông Trump dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, ra nhiều thông báo quan trọng về Iran
Ông Trump thông báo các tàu bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz do lệnh phong tỏa hải quân chưa từng có tiền lệ của Mỹ có thể bắt đầu hành trình trở về nhà.
Vào khoảng 22h tối 29-5 (theo giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ nhằm vào Iran “giờ sẽ được dỡ bỏ”.
Ông chủ Nhà Trắng viết trên nền tảng Truth Social: “Iran phải đồng ý rằng nước này sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hay bom hạt nhân. Eo biển Hormuz phải được mở cửa ngay lập tức, không thu phí và bảo đảm hoạt động hàng hải không bị hạn chế theo cả hai chiều. Tất cả thủy lôi sẽ bị vô hiệu hóa hoàn toàn.
Các tàu bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz do lệnh phong tỏa hải quân tuyệt vời và chưa từng có tiền lệ của chúng tôi – giờ sẽ được dỡ bỏ – có thể bắt đầu hành trình trở về nhà! Hãy gửi lời chào tới vợ, chồng, cha mẹ và gia đình của các bạn từ tôi, vị Tổng thống yêu thích của các bạn!”.
Quân đội Mỹ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa từ ngày 13-4, áp dụng đối với tàu của mọi quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm toàn bộ các cảng Iran tại vịnh Ba Tư và vịnh Oman.
Hôm 23-5, trên nền tảng X, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã tạo được cột mốc mới khi thực thi lệnh phong tỏa hàng hải nhằm vào Iran: buộc 100 tàu thương mại đổi hướng.
Trong nhiều tuần qua, hơn 15.000 binh sĩ thuộc lục quân, hải quân, thủy quân lục chiến và không quân Mỹ đã tham gia nhiệm vụ này. Đồng thời có hơn 200 máy bay và chiến hạm Mỹ hỗ trợ, trong đó có nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln, nhóm tác chiến tàu sân bay USS George H.W. Bush, đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến số 31, các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường…
Trong bài đăng trên Truth Social ngày 29-5, ông Trump còn cho biết số uranium đã được làm giàu của Iran sẽ được Mỹ đưa lên khỏi lòng đất và phá hủy, có sự phối hợp với Iran và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
“Sẽ không có khoản tiền nào được trao cho đến khi có thông báo mới. Các vấn đề khác, ít quan trọng hơn nhiều, cũng đã được thống nhất. Tôi sẽ tới Phòng Tình huống (trong Nhà Trắng) ngay bây giờ để đưa ra quyết định cuối cùng” – ông Trump kết lại bài đăng.
Theo Hãng tin AFP, hiện chưa rõ liệu Iran đã đồng ý với những gì mà ông Trump thông báo, cũng như liệu lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ có thực sự đã được dỡ bỏ khi ông Trump đưa ra quyết định hay không.
Ngày 29-5, Bộ Ngoại giao Iran thuật lại rằng trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Oman, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói rằng việc đạt được thỏa thuận với Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Trung Đông phụ thuộc vào việc Washington từ bỏ những “yêu cầu quá đáng”.
***********************
TIN TỔNG HỢP – RFI
RFI
(AFP) – World Cup 2026: Tuyển Iran vẫn chưa có visa vào Mỹ. Đại sứ Iran tại Mehicô Abolfazl Pasandideh, hôm qua 28/05/2026, đã tới thành phố biên giới Tijuana ở tây bắc Mêhicô, nơi đội tuyển Iran chuyển đến đóng quân, thay vì tại Tucson, bang Arizona của Mỹ như ban đầu. Trong cuộc họp báo, ông cho biết do chưa có visa vào Mỹ, đội tuyển Iran không thể tham dự World Cup trong “điều kiện công bằng” do gặp khó khăn trong quá trình chuẩn bị trước giải đấu. Tuyển Iran sẽ thi đấu ba trận vòng bảng World Cup tại hai thành phố ven bờ tây nước Mỹ là Los Angeles và Seattle. Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Iran hy vọng FIFA sẽ can thiệp để các cầu thủ được cấp thị thực nhập cảnh nhiều lần.
(AFP) – Tên lửa đẩy của Jeff Bezos nổ ngay trên bệ phóng thử. Tên lửa khổng lồ New Glenn chuẩn bị cho chương trình chính phục không gian của Blue Origin đã phát nổ hôm 28/05/2026 trong một cuộc thử nghiệm mặt đất tại Cap Canaveral, bang Florida. Không có thương vong, nhưng đây là cú giáng mạnh đối với công ty của Jeff Bezos. Nguyên nhân vụ nổ hiện chưa được xác định và giới chức lo ngại bãi phóng đã bị hư hại nghiêm trọng. NASA cho biết sẽ mở cuộc điều tra. Một video được một hãng truyền thông chuyên ngành công bố cho thấy vụ nổ cực mạnh, ngọn lửa bốc cao gần 100 mét vào ban đêm.
(AFP) – Nhật Bản: Dân số giảm kỷ lục. Theo số liệu điều tra dân số được công bố ngày 29/05/2026, dân số Nhật Bản đã giảm 2,5% trong vòng 5 năm, mức giảm kỷ lục kể từ khi cuộc điều tra bắt đầu vào năm 1920. Dân số của nền kinh tế lớn thứ tư thế giới đã giảm xuống còn 123 triệu người vào năm 2025, ít hơn hơn 3 triệu người so với cuộc điều tra dân số trước đó vào năm 2020. Mức giảm này lớn hơn gấp ba lần so với mức giảm được ghi nhận từ năm 2015 đến năm 2020. Theo Ngân hàng Thế giới, Nhật Bản có dân số già nhất thế giới sau Monaco. Vào năm 2023, tỷ lệ sinh của nước này ở mức 1,2, thấp hơn nhiều so với mức 2,1 trẻ em cần thiết để duy trì mức ổn định dân số.
(AFP) – Chính quyền Mỹ gây áp lực để in một tờ tiền mệnh giá 250 đô la có hình TT. D.Trump. Nếu được thực hiện, đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử Mỹ hình ảnh một người còn sống được in trên tiền giấy và được xem là nỗ lực của ông Trump trong việc ghi dấu ấn cá nhân lên các biểu tượng quốc gia. AFP hôm nay 29/05/2026 trích dẫn báo Mỹ Washington Post, theo đó một số nhân viên hiện tại và cựu nhân viên của Cục Khắc và In tiền (BEP) cho biết ẩn danh là đã nhận được nhiều chỉ thị từ các quan chức cấp cao của bộ Ngân Khố để in tờ tiền có hình ông Trump. Sự xuất hiện trên tờ tiền giấy hình ảnh của một người còn sống bị cấm từ năm 1866. Vào tháng 03, bộ Tài Chính Mỹ xác nhận chữ ký của tổng thống D.Trump sẽ xuất hiện trên tiền giấy, nhằm kỷ niệm 250 năm ngày độc lập. Đây là lần đầu tiên chữ ký của đương kim tổng thống Mỹ được in trên đồng tiền quốc gia.
Quảng cáo
(AFP) – Đàm phán Israel-Liban về an ninh diễn ra tại Washington dưới sự bảo trợ của chính quyền Trump. Đàm phán diễn ra hôm nay 29/05/2026, trong bối cảnh leo thang quân sự tại Liban khiến lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 17/04 gần như không còn hiệu lực. Các vụ oanh tạc của Israel vào miền nam Liban hôm qua khiến 17 người chết. Theo Unicef, 15 trẻ em tại Liban đã thiệt mạng, 62 em khác bị thương, tính từ 1 tuần trở lại đây. Về Gaza, thủ tướng Israel Netanyahu hôm qua 28/05 thông báo đã ra lệnh cho quân đội mở rộng quyền kiểm soát dải Gaza, chiếm 70% vùng lãnh thổ này của người Palestine.
(AFP ) – Tổng thống Pháp : Sẽ có những thông báo “ấn tượng” về các khoản đầu tư tại hội nghị cấp cao Choose France lần thứ 9. Hội nghị cấp cao thường niên Choose France (Lựa chọn nước Pháp) năm nay được tổ chức tại cung điện Versailles, ở ngoại ô Paris, từ thứ Hai 01/06/2026. Thông báo của tổng thống Pháp được đưa ra trong chuyến thăm một nhà máy sản xuất của Đức tại tỉnh Eure-et-Loir. Ông Macron ước tính rằng tổng đầu tư tại Pháp từ các doanh nghiệp quốc tế kể từ hội nghị cấp cao Choose France đầu tiên hồi năm 2018 đã đạt 87 tỷ euro. Tổng thống Macron nhấn mạnh suốt 7 năm liên tiếp Pháp là nước châu Âu thu hút nhiều đầu tư nước ngoài nhất, và khẳng định đây là kết quả của nhiều cải cách, chính sách “đơn giản hóa” thủ tục hành chính của Paris…
(AFP) – Bắc Triều Tiên không sẵn sàng nối lại liên lạc với Mỹ và Hàn Quốc, theo ngoại trưởng Singapore. Trả lời báo chí Hàn Quốc hôm qua, 28/05/2026, ông Vivian Balakrishnan cho biết Bình Nhưỡng trong hiện nay dường như thiên về tăng cường năng lực răn đe quân sự và tự cung tự cấp hơn là mở ra các tiếp xúc với bên ngoài. Ngoại trưởng Singapore đưa ra phát biểu nói trên sau chuyến công du hiếm hoi của một nhà ngoại giao nước ngoài đến Bắc Triều Tiên, và cũng là chuyến đi đầu tiên của một ngoại trưởng Singapore đến Bắc Triều Tiên từ tám năm nay.
(AFP) – Liên Âu phạt Temu, tập đoàn Trung Quốc bán hàng qua mạng, 200 triệu euro. Phán quyết được đưa ra ngày hôm qua, 28/05/2026, sau khi Ủy Ban Châu Âu kết thúc cuộc điều tra, mở ra từ năm 2024, về “các rủi ro mang tính hệ thống” do việc Temu không kiểm soát được các mặt hàng bất hợp pháp được bán ra qua nền tảng của công ty, cũng như các tổn hại gây ra cho người tiêu thụ tại Liên Âu. Phó chủ tịch Ủy Ban Châu Âu phụ trách kĩ thuật số, Henna Virkkunen, cho biết, Temu có đến 130 triệu khách hàng tại châu Âu, tác hại của các sản phẩm bị cấm mà hãng bán ra như vậy là rất lớn.
(AFP) – Cơ quan khí tượng Liên Hiệp Quốc : Gần như chắc chắn là nhiệt độ Trái đất sẽ tiếp tục tăng, phá kỉ lục, trong những năm tới. Theo dự báo của Cơ quan Liên Hiệp Quốc, công bố hôm qua 28/05/2026, cuối năm nay, thế giới sẽ phải đối mặt với chu kỳ nóng El Nino, khiến năm 2027 chắc chắn phá kỷ lục về nóng. Và xác suất đến 75% là nhiệt độ Trái đất sẽ vượt quá mức hơn 1,5°C so với thời tiền công nghiệp ngay trong 5 năm tới. Giới hạn nhiệt độ trung bình Trái đất không tăng quá 1,5°C là mục tiêu được cộng đồng thế giới đề ra với thỏa thuận Paris 2015.
(AFP) – Ukraina dùng tên của một tổ chức dân tộc chủ nghĩa tàn sát người Ba Lan trong Đệ nhị Thế chiến đặt cho một đơn vị quân đội : Ba Lan lo ngại. Trả lời báo giới hôm qua, 28/05/2026, thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho rằng quyết định của tổng thống Volodymyr Zelensky sử dụng tên của lực lượng UPA “làm tổn thương” và “gây lo ngại” cho quan hệ song phương.
********
Iran nêu số phận của hàng trăm kg uranium làm giàu
Tuấn Trần
~2 minutes
Trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn RIA Novosti của Nga, ông Ebrahim Azizi, quan chức đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran khẳng định nước này hiện không có kế hoạch đưa số uranium đã làm giàu ra nước ngoài.
“Thành thật mà nói, tôi thậm chí không hiểu ý tưởng của những câu hỏi như vậy xuất phát từ đâu. Chúng tôi không có ý định chuyển số uranium làm giàu sang một nước thứ 3, các bên trung gian hay bất kỳ nơi nào khác”, ông Azizi nhấn mạnh.
Trước đó, vào ngày 21/5, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei cũng ban hành chỉ thị không cho phép xuất khẩu hay chuyển giao số uranium đã làm giàu ở mức cao của nước này cho nước ngoài.
Israel, Mỹ và các quốc gia phương Tây khác từ lâu đã cáo buộc Iran theo đuổi việc phát triển vũ khí hạt nhân, bao gồm cả làm giàu uranium lên mức tinh khiết 60%, cao hơn nhiều so với mức cần thiết cho mục đích dân sự và gần với mức 90% cần thiết để sản xuất vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Tehran nhiều lần nhấn mạnh họ không có ý định phát triển vũ khí hạt nhân.
**************
UAV đâm vào tòa nhà dân cư, Romania triệu tập đại sứ Nga
Hoài Linh
2–3 minutes
Theo các hãng tin RT và Anadolu, trong một bài đăng trên mạng xã hội X hôm nay (29/5), Ngoại trưởng Romania Oana Toiu cho biết đại sứ Nga đã được triệu tập đến Bộ Ngoại giao Romania sau một “sự cố cực kỳ nghiêm trọng”. Quan chức này viết: “Bộ Quốc phòng Romania đã xác nhận UAV đâm vào tòa nhà dân cư ở Galati có nguồn gốc từ Nga”.
Chính quyền Bucharest tuyên bố vào rạng sáng 29/5, một UAV của Nga đã đâm vào một tòa nhà chung cư 10 tầng, gây nổ và hỏa hoạn, khiến 2 người bị thương. Thành phố Galati nằm ở đông nam Romania, gần biên giới với Ukraine.
Bà Toiu cho biết thêm: “An ninh của Romania là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi… Bucharest sẽ chính thức thông báo về hậu quả của vụ việc đối với quan hệ ngoại giao giữa Romania và Nga cũng như thảo luận về các bước tiếp theo ở cấp độ châu Âu liên quan đến các gói trừng phạt”.
Romania đã nhiều lần cáo buộc UAV Nga vi phạm không phận nước này. Trong vụ việc gần đây nhất hồi tháng 4, giới chức Romania cho hay một UAV đã làm hư hại một ngôi nhà và cột điện gần Galati. Moscow phủ nhận các cáo buộc và cho rằng không có bằng chứng chắc chắn nào cho thấy UAV là của Nga.
Một số UAV bị nghi của Ukraine đã bay vào không phận các nước vùng Baltic trong những tháng gần đây. Hôm 7/5, một UAV đã làm hư hại 4 bể chứa dầu ở phía đông Latvia, gần biên giới Nga. Moscow cáo buộc các quốc gia vùng Baltic cho phép Ukraine sử dụng không phận của họ để tiến hành các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Song, các nước thành viên NATO đã phủ nhận.
********
Sức mạnh tiêm kích Ukraine vừa đặt mua 20 chiếc từ Thụy Điển
Tuấn Trần
2–3 minutes
Thông cáo đăng trên trang web của Chính phủ Thụy Điển hôm 28/5 viết: “Ukraine sẽ sử dụng 2,5 tỷ Euro từ khoản cho vay của Liên minh châu Âu (EU) để mua 20 chiến cơ đa năng Gripen E/F. Chúng tôi cũng dự định quyên góp 16 máy bay Gripen C/D như hình thức hỗ trợ song phương”.
Trong bài viết trên mạng xã hội X cùng ngày, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson đã công bố hình ảnh ông và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky có mặt tại lễ ký kết hợp đồng mua bán tiêm kích Gripen.
Theo chuyên trang quân sự Army Recognition, JAS 39 Gripen phiên bản E với 1 phi công điều khiển dài 15,2m; chiều dài sải cánh 8,6m; cao 4,5m. Máy bay có trọng lượng rỗng và cất cánh tối đa lần lượt là 8 tấn và 16.5 tấn. JAS 39E được trang bị một động cơ turbine phản lực General Electric F414-GE-39E có lực đẩy trung bình là 64 Kilo Newton (kN), nhờ vậy máy bay có thể đạt vận tốc tối đa lên tới 2.100 km/h. Tầm hoạt động tối đa của JAS 39E đạt khoảng 4.000km.
JAS 39E được trang bị 1 radar Raven ES-05 có thể phát hiện máy bay chiến đấu của đối phương ở khoảng cách tối đa 300km.
Về vũ khí, JAS 39E được trang bị một pháo Mauser BK-27 cỡ nòng 27mm với cơ số đạn 120 viên. Thân và cánh máy bay được trang bị 8 giá treo, có thể mang hơn 5 tấn vũ khí từ các loại bom cho đến tên lửa không đối không như IRIS-T, AIM-9; bom dẫn đường GBU-12… tùy theo nhiệm vụ của phi công.
*********
Trực thăng đưa bệ Pantsir chống UAV lên nóc nhà cao tầng ở Moskva
Trực thăng Mi-26 Nga đưa tổ hợp Pantsir-SMD-E chuyên chống UAV lên nóc tòa nhà cao tầng ở thủ đô Moskva để đối phó các vụ tấn công của Ukraine.
Video được tài khoản mạng xã hội VK Osvedomitel công bố ngày 28/5 cho thấy một trực thăng Mi-26 cẩu bệ phòng không Pantsir-SMD-E lên nóc tòa Tháp Nordstar cao 42 tầng ở thủ đô Moskva. Tòa tháp này cao khoảng 162 m, nằm ở trung tâm Moskva và cách Điện Kremlin không xa.
“Động thái này cho thấy Nga đang triển khai nỗ lực tăng cường lưới phòng không ở Moskva để đối phó máy bay không người lái (UAV) của Ukraine”, biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định.
Pantsir-SMD-E được Nga ra mắt vào tháng 8/2024, là vũ khí chuyên chống UAV nhờ trang bị 48 tên lửa TKB-1055 có tầm bắn 7 km và trần bắn 5.000 m, có khả năng đối phó hiệu quả với mục tiêu cỡ nhỏ. Tổ hợp này cũng có thể mang 12 tên lửa tiêu chuẩn 57E6-E, tầm bắn 20 km, phục vụ mục đích phòng không khu vực.
Khác với các biến thể Pantsir trước đó, Pantsir-SMD-E loại bỏ pháo 30 mm để lắp một số cụm 4 ống phóng chứa tên lửa TKB-1055. Nga đang phát triển vũ khí laser và một số khí tài khác để tích hợp lên hệ thống Pantsir, song chưa rõ sẽ trang bị cho biến thể nào.
Nga từng dùng các mẫu Pantsir đời trước đối phó với UAV, bảo vệ căn cứ, trụ sở cơ quan công quyền và cơ sở công nghiệp trọng yếu. Ước tính trong năm ngoái, Nga đã triển khai thêm hơn 40 bệ Pantsir tới khu vực xung quanh thủ đô Moskva.
Theo Newdick, Nga phát triển Pantsir-SMD-E dựa trên kinh nghiệm sử dụng các mẫu đời trước trong chống UAV. Việc đưa bệ Pantsir lên nóc nhà chọc trời cho phép radar có tầm hoạt động thông thoáng hơn, tăng thời gian phản ứng và mở rộng góc bắn.
Cách bố trí này cũng giúp Pantsir có vị trí khai hỏa an toàn hơn so với vị trí dưới mặt đất.
Newdick cho biết sau vụ tấn công ngày 11/9/2001, thủ đô Washington của Mỹ cũng được tăng cường phòng không bằng các bệ phóng tên lửa đối không FIM-92 Stinger.
Nguyễn Tiến (Theo War Zone, AFP, AP)