
3 điều có thể khiến bạn có nguy cơ bị ngã bất ngờ
Bennett Kleinman
Sức khỏe|Cập nhật: ngày 4 tháng 5 năm 2026

Không có gì đáng ngạc nhiên khi mọi người dễ bị vấp ngã, đặc biệt là khi họ già đi và dễ mất thăng bằng hơn. Nhưng không phải tất cả những cú ngã bất ngờ đều do tuổi già — có rất nhiều nguyên nhân khác, một số nguyên nhân đáng ngạc nhiên hơn những nguyên nhân khác.
Từ năm 2000, các nghiên cứu đã chỉ ra sự gia tăng tần suất các vụ ngã gây tử vong ở nhiều nhóm tuổi khác nhau, cả người trẻ và người già. Dưới đây là một số lý do đằng sau xu hướng đáng lo ngại này.

Nguồn ảnh: © New Africa / stock.adobe.com
Rơi lên trên
Theo số liệu thống kê từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) do trang phân tích dữ liệu USAFacts tổng hợp, tỷ lệ tử vong do té ngã đã tăng từ 4,7 người trên 100.000 người vào năm 2000 lên 11,4 người (sau khi điều chỉnh theo độ tuổi) vào năm 2023 — tăng hơn 2,4 lần. Sự gia tăng này diễn ra bất chấp những nỗ lực không ngừng nhằm giáo dục người dân Mỹ về các rủi ro liên quan đến té ngã, chẳng hạn như Tuần lễ Nhận thức Phòng ngừa Té ngã ra mắt năm 2007 và sáng kiến STEADI (Ngăn chặn Tai nạn, Tử vong và Thương tích ở Người cao tuổi) năm 2012.
Nhưng điều này không chỉ ảnh hưởng đến người cao tuổi (mặc dù họ có nguy cơ cao hơn đáng kể). Tỷ lệ tử vong do té ngã cũng tăng lên ở những người từ 35 tuổi trở lên. Dưới đây là chi tiết số liệu:
• Từ 35 đến 44 tuổi: Tăng 15,4%
• Từ 45 đến 54 tuổi: Tăng 34,8%
• Từ 55 đến 64 tuổi: Tăng 94,9%
• Từ 65 đến 74 tuổi: Tăng 113,3%
• Từ 75 đến 84 tuổi: Tăng 140,2%
• Từ 85 tuổi trở lên: Tăng 201,5%
Các nhóm tuổi duy nhất chứng kiến sự sụt giảm là nhóm 25 đến 34 tuổi (-12,5%), 15 đến 24 tuổi (-50%) và 1 đến 14 tuổi (-39,1%).
Trong khi số vụ ngã gây tử vong ngày càng tăng, tỷ lệ tử vong do các nguyên nhân chính khác lại giảm xuống. Kể từ năm 2000, số ca tử vong do ung thư đã giảm 6,8%, tử vong do tai nạn giao thông giảm 13%, và tử vong do bệnh tim mạch giảm mạnh 19,5%.

Tín dụng: © Ksenia Ykovleva / Unsplash.com
3 nguyên nhân có thể dẫn đến sự gia tăng các vụ ngã vô tình
Bỏ qua yếu tố tuổi tác, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng các trường hợp té ngã nghiêm trọng có thể là do việc sử dụng thuốc kê đơn ngày càng nhiều, khiến người bệnh cảm thấy chóng mặt và mất thăng bằng. Điều này bao gồm các loại thuốc như thuốc chống trầm cảm và thuốc điều trị tâm thần, cả hai loại thuốc này đều được kê đơn và sử dụng thường xuyên hơn so với 25 năm trước. Một cuộc khảo sát cho thấy tỷ lệ người Mỹ từ 65 tuổi trở lên sử dụng thuốc điều trị tâm thần đã tăng từ 9,4% trong khoảng thời gian từ tháng 1 năm 1999 đến tháng 3 năm 2000 lên 21% trong khoảng thời gian từ tháng 1 năm 2017 đến tháng 3 năm 2020, trong khi việc sử dụng thuốc chống trầm cảm tăng từ 8,4% lên 20%.
Tương tự, việc gia tăng tiêu thụ rượu cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến các vụ ngã không mong muốn: Theo dữ liệu từ Khảo sát Quốc gia về Sử dụng Thuốc và Sức khỏe, từ năm 2002 đến năm 2019, tỷ lệ người Mỹ từ 65 tuổi trở lên tiêu thụ rượu hàng tháng đã tăng 16%.
Một vấn đề đáng chú ý khác là tỷ lệ béo phì cao ở Mỹ, lên tới 41,64% , thuộc hàng cao nhất thế giới. Béo phì ảnh hưởng xấu đến tư thế và khả năng giữ thăng bằng của con người, và được cho là nguyên nhân chính khiến người Mỹ thường xuyên bị ngã và bị thương.

Nguồn ảnh: © Liudmila Chernetska —iStock/Getty Images
Các lý thuyết bổ sung
USAFacts cũng nêu ra hai nguyên nhân tiềm tàng khác, nguyên nhân đầu tiên là sự thay đổi trong cách báo cáo các vụ ngã. Trước đây, người ta chỉ báo cáo ngã nếu ngã từ độ cao lớn, chẳng hạn như ngã từ thang khi sửa mái nhà. Nhưng hiện nay, có ý kiến cho rằng ngày càng nhiều người báo cáo các vụ ngã “ở cùng một độ cao” – tức là ngã khi đang đứng trên mặt đất. Mặc dù những cú ngã đó có vẻ nhẹ, nhưng chúng có thể dẫn đến chấn thương nghiêm trọng mà chỉ trở nên rõ ràng hơn sau vài ngày hoặc vài tuần.
Một giả thuyết cuối cùng cho rằng sự gia tăng số ca tử vong do ngã có liên quan đến sự giảm số ca tử vong do các nguyên nhân khác. Khi số người chết vì ung thư, bệnh tim hoặc tai nạn giao thông giảm, điều đó mở ra cơ hội cho các sự kiện có khả năng gây tử vong như ngã.

Ngồn ảnh: © SHVETS production / Pexels.com
Mẹo an toàn
Mặc dù số vụ té ngã đang gia tăng đáng lo ngại, nhưng vẫn có những biện pháp phòng ngừa bạn có thể thực hiện để tránh những cú té ngã nghiêm trọng tại nhà.
Một cách để làm điều đó là loại bỏ những khu vực có thể khiến bạn vấp ngã. Ví dụ, chuyển đến một ngôi nhà có ít cầu thang hơn sẽ loại bỏ những thay đổi độ cao có thể gây khó khăn hơn khi di chuyển ở người lớn tuổi. Bạn cũng có thể lắp đặt lan can để tăng độ ổn định, đặt miếng lót chống trượt dưới thảm và sử dụng ánh sáng mạnh để tránh vấp ngã ở những vật cản mà bạn không nhìn thấy. Và tốt hơn hết là nên mang dép đi trong nhà có độ bám tốt để tăng thêm sự hỗ trợ.
Bạn có thể giảm nguy cơ té ngã hơn nữa bằng cách sống một lối sống lành mạnh. Hãy chăm sóc thị lực để tránh vô tình va chạm vào đồ vật và bị ngã. Duy trì cân nặng hợp lý để tránh gây thêm áp lực lên các khớp. Tránh xa ma túy và rượu bia, và tham khảo ý kiến bác sĩ để xem họ có thể kê đơn thuốc không gây chóng mặt cho bạn hay không. Tất cả những lựa chọn lối sống này có thể giúp bạn giữ thăng bằng và tránh bị ngã.