Chủ Nhật, 01 Tháng Hai 20265:38 SA
Tin Tức ngày 01 tháng 02 -2026 :
Chủ Nhật, 01 Tháng Hai 20265:38 SA
Iran liệt toàn bộ quân đội châu Âu vào danh sách tổ chức khủng bố
DUY LINH
Động thái ngày 1-2 của Tehran nhằm đáp trả việc EU đưa lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran vào danh sách tổ chức khủng bố.
Theo Hãng thông tấn AFP, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố đưa toàn bộ quân đội các nước châu Âu vào danh sách khủng bố trong một cuộc họp của Quốc hội Iran ngày 1-2.
Động thái nhằm đáp trả việc hôm 29-1, Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí liệt lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vào danh sách “tổ chức khủng bố”.
EU cáo buộc IRGC phản ứng bạo lực đối với các cuộc biểu tình tại Iran. Mỹ, Canada và Úc trước đó đã có các động thái tương tự.
AFP mô tả cuộc họp ngày 1-2 tại Quốc hội Iran hết sức đặc biệt, được tổ chức nhân kỷ niệm 47 năm ngày trở về nước của cố Lãnh tụ tối cao Iran Ruhollah Khomeini, cũng là người sáng lập ra nước Cộng hòa Hồi giáo Iran vào năm 1979.
Các nghị sĩ đã mặc đồng phục màu xanh lá cây của IRGC để thể hiện sự ủng hộ của họ cho lực lượng này. Họ hô vang các khẩu hiệu chống Mỹ, Israel và EU, theo đoạn phim được truyền hình nhà nước Iran phát.
Lên án “hành động vô trách nhiệm” của EU, ông Mohammad Bagher Ghalibaf viện dẫn Điều 7 của “Luật về các biện pháp đối phó với việc tuyên bố IRGC là một tổ chức khủng bố”.
“Dựa trên luật này, quân đội của các nước châu Âu đã được coi là các nhóm khủng bố”, Chủ tịch Quốc hội Iran tuyên bố.
Hiện vẫn chưa rõ quyết định này sẽ có tác động tức thời như thế nào. Bộ luật vừa nhắc ở trên được thông qua lần đầu vào năm 2019, khi Mỹ xếp IRGC vào danh sách tổ chức khủng bố.
IRGC có nhiệm vụ bảo vệ mọi thành quả của cuộc cách mạng Hồi giáo Iran khỏi các mối đe dọa từ bên ngoài và bên trong Iran.
Quân số và mức độ tinh nhuệ của lực lượng này được đánh giá là vượt trội nhất trong số các thành phần thuộc lực lượng vũ trang Iran.
Gần đây, IRGC đối mặt với các cáo buộc từ phương Tây, rằng lực lượng này dàn dựng nhiều cái cớ để trấn áp các cuộc biểu tình khiến nhiều dân thường thiệt mạng.
Đáp lại, Tehran bác bỏ luận điệu của phương Tây và cho rằng bạo lực là do “các hành động khủng bố” mà Mỹ cùng Israel kích động.
*********
Miến Điện : Năm năm sau đảo chính quân sự, Liên Hiệp Quốc kêu gọi chấm dứt cuộc nội chiến đẫm máu – RFI
Chi Phương
4–5 minutes
Hôm nay, ngày 01/02/2026, đánh dấu đúng 5 năm quân đội Miến Điện thực hiện cuộc đảo chính lật đổ chính quyền dân sự, đẩy đất nước chìm trong nội chiến đẫm máu. Ít nhất 92000 người đã thiệt mạng, 3,3 triệu người phải dời bỏ nhà cửa. Liên Hiệp Quốc lên án vòng xoáy bạo lực ngày càng nghiêm trọng, với những vi phạm nhân quyền tràn lan.
Phát ngôn viên của Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres, trong thông cáo ngày 30/01 nêu ra những nỗi khổ của người dân Miến Điện, trước cuộc đàn áp của chính quyền quân sự với các cuộc không kích nhắm vào thường dân và cơ sở hạ tầng. Chỉ riêng trong tháng 12 /2025, báo cáo của Viện Nghiên Cứu Chiến lược quốc tế (ISIS) ghi nhận hơn 800 cuộc đụng độ giữa quân đội và các lực lượng phản kháng. Bạo lực leo thang, an ninh lương thực bất ổn, gây ra hệ lụy nghiêm trọng không chỉ với người dân trong nước mà ảnh hưởng đến khu vực. Hoạt động của các nhóm tội phạm xuyên quốc gia bùng nổ.
Trong năm năm qua, tội ác của chính quyền quân sự ngày càng gia tăng, theo như báo cáo của Amnesty International. Tổ chức nhân quyền này cũng lên án cuộc bầu cử được quân đội tổ chức vừa rồi là “dàn dựng”, “gian lận”, để bảo đảm cho đảng được quân đội hậu thuẫn thắng cử.
Hội Đồng Châu Âu, trong một thông cáo, đăng ngày 31/01, cho biết những yếu tố về tự do và công bằng đã không được đáp ứng trong cuộc bầu cử này, và khẳng định sẽ “sát cánh cùng người dân Miến Điện trong khát vọng dân chủ và hòa bình của họ”, cam kết tiếp tục hỗ trợ nhân đạo đối với hơn 16 triệu người.
Kể từ sau cuộc đảo chính, chính quyền quân sự đã cấm hàng chục đảng phái chính trị hoạt động, và giam giữ hơn 30.000 tù nhân chính trị. Hơn 3,6 triệu người phải di tản trong nước, hàng chục nghìn người dân Miến Điện đã phải chạy trốn sang các nước láng giềng để tìm kiếm sự an toàn.
Thông tín viên RFI Valentin Cambron tại Thái Lan cho biết thêm :
Dù mới 27 tuổi nhưng người thanh niên này đã phải ngồi tù 2 năm. Bị bắt giữ vào năm 2021 vì tham gia biểu tình phản đối cuộc đảo chính của quân đội, Zaw được thả vào tháng Năm, 2023, với những di chứng tâm lý nặng nề : « Tôi đã phải uống thuốc. Không một ngày nào tôi cảm thấy mình được an toàn. Tôi luôn sống trong trạng thái lo âu và phải đi gặp bác sĩ gần như mỗi tháng ». Anh cũng lên án sự tàn bạo của quân đội : « Họ không phải là con người. Họ rất tàn bạo, tra tấn và giết hại bao người vô tội. Họ là những kẻ phát xít ».
Vừa đến trại tị nạn ở Chiang Mai chưa lâu, chàng trai trẻ này hiện cảm thấy khá hơn, bình tâm hơn, hoạt động ủng hộ phong trào kháng chiến. Từ căn phòng ngủ của mình, anh tổ chức các lớp học trực tuyến, chủ yếu dành cho những sinh viên đang sống tại các khu vực nằm ngoài sự kiểm soát của chính quyền quân sự.
Anh chia sẻ : « Lỗ hổng giáo dục rất lớn. Tại một số vùng chiến sự, các trường học bị nhắm mục tiêu, trẻ em không còn được tiếp cận một nền giáo dục thực thụ. Ai sẽ chăm sóc các em ? Đó là lý do tại sao tôi cố gắng bù đắp sự thiếu hụt này ».
Là một nhà hoạt động vì sinh thái, anh giảng dạy về cách bảo vệ môi trường, nhưng cũng dạy tiếng Anh cho những người lính trẻ tuổi, đã cầm súng chống lại quân đội Miến Điện.
Hôm nay, vào dịp kỷ niệm 5 năm đảo chính, chính quyền quân sự Miến Điện đã kêu gọi hàng chục nghìn công chức, bác sĩ và giáo viên từng đình công, tham gia phong trào “bất tuân dân sự” quay trở lại làm việc. Quân đội cam kết sẽ xóa tên họ khỏi “danh sách đen” nếu không vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
************
Iran cảnh báo Hoa Kỳ sẽ châm ngòi cho cuộc chiến toàn khu vực Trung Đông nếu can thiệp vào Teheran – RFI
Chi Phương
4–5 minutes
Lãnh tụ tối cao Iran, giáo chủ Ali Khamenei đã cảnh báo rằng “bất kỳ cuộc tấn công nào của Hoa Kỳ sẽ châm ngòi cho một cuộc chiến ở khu vực Trung Đông”. Lời bình luận được đưa ra sau khi tổng thống Trump đe dọa can thiệp vào Iran sau cuộc đàn áp đẫm máu người biểu tình của chế độ Hồi Giáo. Iran cũng đã thông báo với giới hàng hải về một cuộc tập trận bắn đạn thật dự trù diễn ra trong hai ngày, 01-02/01, tại eo biển Hormuz, nơi một phần năm lượng dầu mỏ giao dịch trên toàn thế giới đi qua.
Giáo chủ Ali Khamenei, 86 tuổi đã đưa ra những lời đe dọa được cho là cứng rắn nhất kể khi tàu sân bay USS Abraham Lincoln và các tàu chiến Mỹ được điều đến vùng biển Ả Rập, sau cuộc đàn áp đẫm máu của chế độ Teheran lấy đi sinh mạng của hàng ngàn người biểu tình trong thời gian gần đây. Trong bài phát biểu hôm nay, tại Teheran, nhân kỷ niệm ngày bắt đầu cuộc Cách Mạng Hồi Giáo 1979, lãnh đạo tối cao Iran gọi các cuộc biểu tình trên toàn quốc là “một cuộc đảo chính“. Tội danh kích động nổi loạn ở Iran có thể bị phạt tử hình gây lo ngại về các cuộc hành quyết hàng loạt.
Trước đe dọa từ Donald Trump, ông mô tả Mỹ là nước quan tâm đến dầu mỏ, khí đốt tự nhiên và các nguồn tài nguyên khoáng sản khác của Iran, muốn “chiếm lấy đất nước này, giống như họ đã từng kiểm soát nó trước đây”. Đồng thời cảnh báo : “Người Mỹ phải nhận thức rằng nếu họ gây chiến lần này, đó sẽ là một cuộc chiến tranh khu vực”.
Còn tại Teheran, thông tín viên Siavosh Ghazi cho biết tình hình tại chỗ:
“Trong khi các nỗ lực ngoại giao được tăng cường vào thứ Bảy vừa qua, tình hình tại thủ đô Teheran, nhìn chung vẫn tương đối bình lặng, dù vẫn cảm nhận được sự căng thẳng nhất định. Tuy nhiên, chưa xuất hiện tình trạng hoảng loạn, đổ xô đến các cửa hàng để tích trữ nhu yếu phẩm, nhằm chuẩn bị cho một cuộc tấn công tiềm tàng của Mỹ.
Tổng thống Pezeshkian đã điện đàm với người đồng cấp Ai Cập, tuyên bố rằng Teheran không muốn chiến tranh, và điều này sẽ không có lợi cho Iran, Hoa Kỳ hay khu vực. Ai Cập nằm trong số các quốc gia, cùng với Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Oman, đang cố gắng làm trung gian hòa giải để ngăn chặn sự leo thang và một cuộc tấn công của Mỹ chống lại Iran có thể gây bất ổn cho đất nước và khu vực.
Chiều ngày 31/01, thủ tướng và ngoại trưởng Qatar đã có chuyến thăm ngắn tới Teheran, nỗ lực xoa dịu tình hình. Ali Larijani, cố vấn thân cận của Lãnh tụ tối cao Iran và người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, lần đầu tiên cho biết đạt được tiến triển trong việc tạo dựng khuôn khổ cho các cuộc đàm phán.
Tuy nhiên, Iran khẳng định vẫn sẵn sàng trả đũa trong trường hợp bị tấn công và dự trù, tiến hành các cuộc tập trận hải quân hôm nay và ngày mai tại eo biển Ormuz.
Theo thông báo của Teheran, tọa độ được cung cấp cho thấy cuộc tập trận có thể diễn ra trong khu vực Hệ thống Phân luồng Giao thông, tức là một hệ thống hai tuyến đường, rộng 3,2 km mà ở đó, các tàu đi vào Vịnh Ba Tư đi về phía bắc và các tàu đi ra Vịnh Oman đi về phía nam.
Iran hiện vẫn chưa cung cấp thêm chi tiết nào về cuộc tập trận, nhưng theo AP, có thể sẽ có sự tham gia của Lực lượng Vệ binh Cách mạng bán quân sự của nước này, vốn vận hành một hạm đội tàu tấn công nhanh cỡ nhỏ trong eo biển Hormuz, và thường xuyên có những cuộc chạm trán căng thẳng với Hải quân Hoa Kỳ.
Hôm qua, 31/01, bộ Tư lệnh Trung tâm của quân đội Mỹ, được AP trích dẫn đã cảnh báo “không nên đe dọa các tàu chiến hoặc máy bay của Mỹ” trong cuộc tập trận hoặc làm gián đoạn giao thông thương mại.
Tại Teheran, Quốc Hội Iran hôm nay, 01/02/2026, cũng tuyên bố quân đội quân châu Âu là “các nhóm khủng bố” sau khi châu Âu đưa ra quyết định tương tự đối với Lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi giáo, bị cáo buộc đàn áp người biểu tình đẫm máu.
*******
Tin tức thế giới 1-2: Mỹ và Iran đàm phán; Israel tấn công khắp Gaza
TRẦN PHƯƠNG
6–7 minutes
Mỹ vừa dọa vừa đàm với Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đang “đàm phán” với Mỹ để đạt một thỏa thuận, nhằm tránh sử dụng các cuộc tấn công quân sự của Washington.
“[Iran] đang đàm phán với chúng tôi, và chúng tôi sẽ xem liệu có thể làm gì đó hay không, nếu không thì chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra… Chúng tôi có một hạm đội lớn đang hướng đến đó. Họ đang đàm phán”, ông Trump nói với kênh Fox News ngày 31-1, giờ địa phương.
Mỹ đã điều tàu sân bay USS Abraham Lincoln và đội tàu chiến đến Trung Đông. Ông Trump nói rằng Washington không thông báo với các đồng minh trong khu vực về kế hoạch tấn công Iran vì lý do an ninh.
Trong khi đó ông Ali Larijani, người đứng đầu Hội đồng An ninh quốc gia tối cao của Iran, nói rằng “các thỏa thuận mang tính cấu trúc cho các cuộc đàm phán (với Mỹ) đang tiến triển”.
Tuy nhiên, Tư lệnh quân đội Iran Amir Hatami cũng cảnh báo Mỹ và Israel không nên tấn công, nói rằng lực lượng của Tehran đang trong tình trạng sẵn sàng tối đa để đáp trả. “Nếu kẻ thù phạm sai lầm, chắc chắn chúng sẽ gây nguy hiểm cho an ninh của chính mình, an ninh của khu vực”, ông nói với Hãng tin IRNA.
Nổ ở miền nam Iran là nổ gas
Giữa căng thẳng với Mỹ, nhiều vụ nổ đã xảy ra ở phía nam Iran cuối tuần này, tại thành phố cảng Bandar Abbas và thành phố Ahvaz gần biên giới. Hình ảnh trên mạng xã hội cho thấy nhiều nhà cửa, xe cộ bị hư hại sau vụ nổ.
Tuy nhiên, chính quyền Iran đã nhanh chóng tuyên bố đây là các vụ nổ do rò rỉ gas. “Nguyên nhân ban đầu của vụ tai nạn ở Bandar Abbas là do rò rỉ và tích tụ khí gas, dẫn đến nổ. Đây là giả thuyết ban đầu”, lãnh đạo lực lượng cứu hỏa Iran Mohammad Amin Lyaghat nói trên truyền hình.
Ukraine sẵn sàng cho mọi hình thức đàm phán
Ngày 31-1, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết các nhà đàm phán của Kiev sẵn sàng cho đàm phán vào tuần sau, đang chờ thông tin từ Mỹ về các cuộc gặp tiếp theo với Nga.
“Ukraine sẵn sàng làm việc trên mọi hình thức. Điều quan trọng là phải có kết quả và các cuộc gặp phải diễn ra. Chúng tôi đang trông chờ vào các cuộc gặp vào tuần tới và đang chuẩn bị”, Hãng tin AFP dẫn lời nhà lãnh đạo Ukraine.
Nga và Ukraine đàm phán ở Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất cuối tuần trước và đã nhất trí sẽ gặp lại vào ngày 1-2.
Cuối tuần này, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, con rể Jared Kushner của ông Trump và cố vấn Nhà Trắng Josh Gruenbaum đã gặp đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev ở Florida. Ông Witkoff cho biết họ đã có cuộc trao đổi “hiệu quả và mang tính xây dựng”.
Tòa án Mỹ bác yêu cầu của Minnesota chấm dứt sự hiện diện của ICE
Thẩm phán liên bang Kate Menendez ngày 31-1 đã bác bỏ yêu cầu của chính quyền bang Minnesota cùng với các thành phố Minneapolis và St. Paul, về việc chấm dứt chiến dịch nhập cư liên bang tại Minneapolis.
Sự hiện diện của 3.000 đặc vụ Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) đã dẫn đến việc các đặc vụ chính phủ bắn chết hai người và gây ra các cuộc biểu tình kéo dài nhiều tuần.
Israel tấn công Gaza
Các bệnh viện ở Gaza ngày 31-1 cho biết các cuộc tấn công của Israel trên khắp Gaza đã giết chết ít nhất 30 người Palestine. Đây là một trong những con số thương vong cao nhất kể từ thỏa thuận ngừng bắn hồi tháng 10-2025.
Phía Israel nói rằng đợt tấn công là để đáp trả vi phạm ngừng bắn của phong trào Hồi giáo Hamas. Còn Hamas đã kêu gọi Mỹ và các nước gây áp lực buộc Israel ngừng các cuộc tấn công.
“Qatar lên án mạnh mẽ việc Israel liên tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza… Đây là một sự leo thang nguy hiểm, sẽ làm trầm trọng thêm tình hình và làm suy yếu các nỗ lực khu vực và quốc tế nhằm củng cố thỏa thuận ngừng bắn”, Bộ Ngoại giao Qatar tuyên bố.
Campuchia tiếp tục truy quét lừa đảo trực tuyến
Campuchia thông báo lực lượng chức năng nước này đã mở một chiến dịch truy quét quy mô lớn nhằm vào mạng lưới tội phạm lừa đảo trực tuyến, tại thành phố Bavet ở tỉnh Svay Rieng.
Theo truyền thông Campuchia, chiến dịch có sự tham gia của khoảng 700 nhân viên an ninh nhằm vào khu phức hợp sòng bạc Van Chheung. Trong quá trình truy quét, lực lượng chức năng Campuchia đã bắt giữ hơn 2.000 nghi phạm mang nhiều quốc tịch khác nhau.
Quan hệ Mỹ – Venezuela ấm hơn
Tân trưởng phái đoàn ngoại giao Mỹ Laura Dogu đã đến Venezuela cuối tuần này. Ngoại trưởng Venezuela đã tiếp đón bà Dogu, tín hiệu cho thấy quan hệ giữa hai nước đang dần ấm lên.
“Tôi vừa đến Venezuela. Tôi và nhóm của mình đã sẵn sàng làm việc”, bà Dogu viết trên tài khoản X của Đại sứ quán Mỹ tại Venezuela, kèm theo ảnh bà xuống máy bay. Mỹ đã bỏ trống đại sứ quán tại Caracas trong sáu năm qua.
Chấn thương trên đường đua tuyết
***********
TIN TỔNG HỢP – RFI
RFI
(AFP) – Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc cảnh báo nguy cơ « sụp đổ tài chính » của định chế. Trong thư ngỏ gởi đến các nước thành viên, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, Antonio Guterres, hôm qua, 30/01/2026, kêu gọi các nước « thực hiện đầy đủ và kịp thời các nghĩa vụ » đóng góp tài chính của mình hoặc « xem xét kỹ lưỡng các quy tắc tài chính của tổ chức ». Lời kêu gọi này được đưa ra trong bối cảnh Hoa Kỳ thời Donald Trump, vốn phản đối chủ nghĩa đa phương do tổ chức quốc tế đề xướng, đã cắt giảm mạnh các nguồn tài trợ cho một số cơ quan của định chế quốc tế lớn nhất thế giới này, khiến nhiều dự án đã được phê duyệt phải trì hoãn hoặc bị cắt giảm chương trình.
(AFP) – Bộ Tư pháp Mỹ công bố thêm tài liệu vụ Jeffrey Epstein. Bộ Tư pháp Mỹ ngày 30/01/2026 thông báo đã cho công bố hơn 3 triệu trang tài liệu, trong đó gồm 2.000 video và 180.000 hình ảnh, liên quan đến vụ Jeffrey Epstein, nhằm thực hiện yêu cầu chính quyền Trump phải minh bạch trong hồ sơ này. Todd Blanche, nhân vật số 2 của bộ, khẳng định việc công bố không bảo vệ tổng thống Trump hay bất kỳ ai, đồng thời nhấn mạnh không có bằng chứng mới đủ để khởi tố thêm. Các nạn nhân tố cáo các tài liệu mới cho thấy nhiều phụ nữ bị lạm dụng trong khi những kẻ lạm dụng vẫn được che giấu và bảo vệ.
(AFP) – Cuba cáo buộc Donald Trump muốn « bóp nghẹt » nền kinh tế đất nước. Trên mạng xã hội X, chủ tịch Cuba, Miguel Diaz-Canel, hôm qua, 30/01/2026, còn lên án sắc lệnh của tổng thống Trump, dọa đánh thuế những quốc gia nào bán dầu hỏa cho Cuba, là một biện pháp làm nổi rõ bản chất « phát xít, tội ác và diệt chủng của một tòa án đã tước đoạt lợi ích của người dân Mỹ vì lợi ích cá nhân thuần túy ». Một lời ám chỉ rõ ràng đến ngoại trưởng Marco Rubio, người Mỹ gốc Cuba, vốn không giấu giếm mong muốn thay đổi chế độ ở La Habana. Sắc lệnh này làm gia tăng áp lực lên hòn đảo có 9,6 triệu dân, vốn đang chìm trong khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng và chật vật đáp ứng nhu cầu nhiên liệu và điện năng. Trong bối cảnh này, nhiều người dân Cuba bày tỏ ủng hộ đối thoại với Washington.
(AP) – Chính quyền Trump thông qua nhiều thương vụ bán vũ khí cho Israel và Ả Rập Xê Út. Cụ thể, bộ Ngoại Giao Mỹ, ngày 30/01/2026, cho biết chính quyền Trump chấp thuận bán một lượng lớn vũ khí cho Israel với tổng trị giá 6,67 tỷ đô là và cho Ả Rập Xê Út là 9 tỷ. Thương vụ cho Ả Rập Xê Út bao gồm 730 tên lửa Patriot và các thiết bị liên quan. Hợp đồng bán vũ khí cho Israel được chia thành bốn gói riêng biệt, bao gồm một gói 30 máy bay trực thăng tấn công Apach và các thiết bị, vũ khí liên quan, cùng một gói gồm 3.250 xe chiến thuật hạng nhẹ. Hai thương vụ vũ khí này được thông qua vào lúc kế hoạch ngừng chiến ở Gaza bước vào giai đoạn hai, trong khi căng thẳng tại Trung Đông gia tăng về khả năng Mỹ tấn công Iran.
(Reuters) – Trung Quốc mở điều tra đối với bộ trưởng Tình trạng Khẩn cấp. Cơ quan chống tham nhũng Trung Quốc hôm nay, 31/01/2026, loan báo, ông Vương Tường Hỉ, 63 tuổi, bộ trưởng Tình trạng Khẩn cấp bị điều tra vì « vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật », một cụm từ thường được dùng để mô tả các cáo buộc tham nhũng. Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng không cung cấp chi tiết về cuộc điều tra. Thông tin này được đưa ra một tuần sau việc hai tướng cao cấp trong quân đội là Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập, cũng hai ủy viên Quân ủy Trung ương bị điều tra với những cáo buộc tương tự. Ngoài ra, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng cũng thông báo mở điều tra đối với Tôn Thiệu Sính, cựu bí thư đảng Cộng sản Trung Quốc tại khu tự trị Nội Mông.
***********
Nổ rung chuyển ở Iran, Israel phủ nhận liên quan
Hoài Linh
~3 minutes
Trang Voiceofemirate và Skynews đưa tin, một vụ nổ xảy ra tại cảng Bandar Abbas, phía nam Iran làm một bé gái 4 tuổi thiệt mạng và 14 người khác bị thương. Vụ nổ thứ hai xảy ra ở Ahvaz, cách địa điểm trên 1.000km, khiến 4 người tử vong.
Israel đã phủ nhận sự liên quan tới hai vụ nổ trên.
Hãng tin bán chính thức Tasnim của Iran hôm nay cũng cho biết, thông tin đang lan truyền rằng Chuẩn Đô đốc Alireza Tangsiri, Tư lệnh Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) là mục tiêu trong vụ nổ ở Bandar Abbas là hoàn toàn sai sự thật. Theo Tasnim, tin đồn trên là hoàn toàn bịa đặt và chủ yếu xuất phát từ các chiến dịch tâm lý của những nhóm chống Iran.
Theo chính quyền tỉnh Hormozgan, tiếng nổ vang lên ở Bandar Abbas có liên quan đến vụ nổ trong một tòa nhà 8 tầng trên đại lộ Moallem của thành phố. Vụ nổ đã phá hủy hai tầng của tòa nhà và gây hư hại cho một số phương tiện và một cửa hàng.
Các đội cứu hộ và chữa cháy đang có mặt tại hiện trường song nguyên nhân vụ nổ hiện vẫn chưa được xác định. Hình ảnh do hãng tin Fars ghi lại cho thấy hậu quả của vụ nổ, với kính vỡ và gạch vụn vương vãi khắp mặt đất.
Cảng Bandar Abbas nằm trên eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển quan trọng giữa Iran và Oman. Khoảng 1/5 lượng dầu vận chuyển bằng đường biển của thế giới đi qua eo biển Hormuz.
Các vụ nổ trên diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran và Mỹ leo thang và nhiều quan chức quân sự cấp cao của Mỹ tuyên bố rằng Tổng thống Donald Trump có thể cho phép tấn công Iran ngay từ ngày 1/2.
Theo một báo cáo của trang tin độc lập DropSite News, các cuộc tấn công có thể bắt đầu trong vòng vài giờ nếu Washington quyết định tiến hành. Báo cáo chỉ ra rằng các mục tiêu tiềm năng không chỉ giới hạn ở các cơ sở hạt nhân và tên lửa mà còn bao gồm các quan chức cấp cao của Iran.
**********
Ukraine ngăn đánh bom ở Odesa, chặn bước tiến của Nga tại Kupiansk
Tuấn Trần
2–3 minutes
Tờ Kyiv Independent dẫn thông cáo của SBU viết, các nhân viên an ninh Ukraine hôm 30/1 đã bắt giữ 3 đối tượng tình nghi là thành viên của Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) đang “chuẩn bị đánh bom nhằm vào phương tiện và nơi ở của gia đình các quân nhân Ukraine”.
Một đoạn trong thông cáo viết: “Các nghi phạm đã theo dõi nơi ở và chỗ đậu xe của nhiều quân nhân Ukraine trong một thời gian dài. Sau đó, những người này nhận từ FSB tọa độ của một chiếc hòm có chứa 2 quả bom tự chế… Tuy nhiên, lực lượng an ninh Ukraine đã nhanh chân hơn và bắt giữ các đối tượng khi những người này đang đi đến nơi ở của binh sĩ Ukraine”.
Dự kiến, 3 nghi phạm sẽ không được nhận quyền bảo lãnh tại ngoại và có khả năng đối mặt án chung thân nếu bị kết tội. Hiện phía Nga chưa phản hồi về cáo buộc trên.
Ukraine chặn bước tiến của Nga tại Kupiansk
Tiểu đoàn trinh sát biệt lập số 151 Ukraine đêm 30/1 cho hay, các binh sĩ đơn vị này mới đây đã đẩy lui 1 cuộc tấn công do quân Nga phát động theo hướng Kupiansk-Vuzlovyi.
Hãng thông tấn RBC Ukraine dẫn thông cáo của Tiểu đoàn 151 viết: “Trong khi quân Nga cố đột phá tuyến phòng thủ gần Kupiansk-Vuzlovyi, các quân nhân của chúng tôi đã đẩy lui cuộc tấn công theo cách có tổ chức. Sau khi giao tranh kết thúc, chúng tôi đã bắt giữ một số binh sĩ đối phương, sơ tán 1 dân thường và thu thập được các thông tin tình báo có giá trị”.
Theo bản đồ chiến sự ở Kupiansk do trang Deep State cập nhật cùng ngày, quân Nga vẫn kiểm soát một số nơi tại khu trung tâm thị trấn này.
***********
Quan chức cấp cao Iran tới Moscow không báo trước, hội đàm với ông Putin
Hoài Linh
2–3 minutes
Theo RT, ông Larijini, cố vấn cấp cao của lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei, được bổ nhiệm vào vị trí này hồi tháng 8 năm ngoái. Trước đó, ông đã đến thăm Moscow vào mùa hè năm 2025 sau khi Mỹ không kích các cơ sở hạt nhân của Iran.
Tờ Moscow Times dẫn tin từ Điện Kremlin cho biết, cuộc gặp chỉ được thông báo sau khi đã diễn ra và không có chi tiết nào được công bố. Tuy nhiên, Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali cho biết, cuộc hội đàm diễn ra vào ngày 30/1 giữa Tổng thống Nga Putin và ông Larijini tập trung vào quan hệ song phương và bao gồm “tham vấn về các vấn đề khu vực và quốc tế quan trọng”.
Chuyến thăm Nga bất ngờ của ông Larijani diễn ra sau khi Washington áp đặt lệnh trừng phạt đối với quan chức này hồi đầu tháng 1 với cáo buộc liên quan đến việc đàn áp các cuộc biểu tình chống chính phủ đã lan rộng khắp Iran kể từ cuối tháng 12.
Tehran coi tình trạng bất ổn, bắt nguồn từ những bất bình về kinh tế, là một cuộc nổi dậy do nước ngoài hậu thuẫn. Iran cho rằng các thế lực bên ngoài trang bị vũ khí cho người biểu tình để kích động phản ứng mạnh mẽ của nhà nước và biện minh cho sự can thiệp của Mỹ. Ông Putin đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian hồi đầu tháng này để thảo luận về tình trạng bất ổn.
Khi các cuộc biểu tình ở Iran lên tới đỉnh điểm, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã gần như ra lệnh tấn công trừng phạt quốc gia này. Mặc dù đã trì hoãn quyết định cuối cùng nhưng ông Trump đã điều một hạm đội hải quân đến khu vực để gây áp lực buộc Tehran chấp nhận các yêu cầu của Washington về một thỏa thuận hạt nhân mới.
Mỹ đã tăng cường sự hiện diện ở Trung Đông, triển khai một lượng lớn khí tài hải quân và không quân, đánh dấu sự thay đổi đáng kể vị thế của quân đội nước này trong vùng giữa lúc căng thẳng với Iran leo thang.
*******
Iran ‘sẵn sàng chiến đấu tối đa’, cảnh báo đáp trả nếu bị tấn công
Tư lệnh quân đội Iran cảnh báo Mỹ và Israel về hậu quả nếu tấn công nước này, thêm rằng các lực lượng của Tehran đã sẵn sàng phòng thủ và chiến đấu.
“Nếu kẻ thù phạm sai lầm, chắc chắn nó sẽ gây nguy hiểm cho an ninh của chính họ và khu vực, cũng như an ninh của nhà nước Do Thái”, Tư lệnh quân đội Iran Amir Hatami nói hôm nay, đề cập đến Mỹ và Israel.
Ông Hatami lưu ý lực lượng vũ trang Iran đang trong trạng thái “sẵn sàng phòng thủ và chiến đấu tối đa”, trong bối cảnh Mỹ đã triển khai hạm đội lớn do tàu sân bay USS Abraham Lincoln dẫn đầu đến gần Iran.
Tư lệnh Iran cũng khẳng định năng lực hạt nhân của Tehran không thể bị xóa sổ, “ngay cả khi các nhà khoa học và những người con của đất nước này phải hy sinh”.
Ông khẳng định các hệ thống phòng không, tên lửa của Iran hiện có năng lực vượt trội hơn nhiều so với cuộc xung đột 12 ngày với Israel và Mỹ hồi tháng 6/2025. “Các vũ khí này có chất lượng tốt hơn vì chúng tôi đã hiểu rất rõ cuộc chiến. Kiến thức này là độc nhất vô nhị”, tướng Hatami tuyên bố, thêm rằng ngay cả Nga cũng chưa đạt đến khả năng như vậy.
“Chúng tôi đã đối mặt với khoa học công nghệ và chiến tranh lai của kẻ thù, xác định được điểm mạnh yếu của họ, cũng như của mình”, ông nói.
Mỹ những tuần gần đây liên tục đưa thêm khí tài đến Trung Đông, trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Tehran leo thang liên quan làn sóng biểu tình chống chính phủ bùng phát từ cuối tháng 12/2025 tại Iran, do giới thương nhân không hài lòng với tình hình kinh tế và đồng rial mất giá. Biểu tình ban đầu diễn ra ôn hòa trước khi leo thang thành bạo lực chết người.
Động thái triển khai khí tài đã làm dấy lên lo ngại về cuộc đối đầu trực tiếp giữa hai nước. Chuẩn tướng Mohammad Akraminia, phát ngôn viên lục quân Iran, hôm 29/1 nói các tàu sân bay Mỹ có “điểm yếu nghiêm trọng” và nhiều căn cứ của Washington ở Vùng Vịnh “nằm trong tầm bắn của tên lửa tầm trung Iran”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 30/1 nói rằng ông tin Tehran “muốn đạt thỏa thuận” với Washington để tránh nguy cơ hứng chịu đòn tấn công từ Mỹ.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cùng ngày cho biết Tehran sẵn sàng đối thoại, nhưng khẳng định tên lửa và hệ thống phòng thủ của họ “sẽ không bao giờ là chủ đề đàm phán”.
Thanh Tâm (Theo AFP, IRNA)
**********
Thông điệp của Trung Quốc khi tử hình 11 thành viên gia tộc lừa đảo
Việc tử hình 11 thành viên gia tộc lừa đảo họ Minh được xem là thông điệp cứng rắn của Trung Quốc tới các mạng lưới tội phạm lừa đảo trực tuyến ở Đông Nam Á.
Trung Quốc ngày 29/1 thi hành án với 11 người liên quan đến hoạt động lừa đảo trực tuyến, gần 4 tháng sau khi họ bị tòa án ở thành phố Ôn Châu tuyên án tử với các tội danh cố ý giết người, cố ý gây thương tích, giam giữ người trái pháp luật, lừa đảo và tổ chức đánh bạc. Các vụ tử hình khác ở Trung Quốc thường được thi hành sau khi tuyên án khoảng 1-2 năm.
Hãng thông tấn Xinhua cho biết các bản án tử hình được Tòa án Nhân dân Tối cao tại Bắc Kinh phê chuẩn, nơi đã kết luận rằng bằng chứng đưa ra về các tội ác mà những người này gây ra từ năm 2015 là “thuyết phục và đầy đủ”.
Trong nhóm người mới bị tử hình có các “thành viên chủ chốt” của gia tộc tội phạm khét tiếng họ Minh, những người bị cáo buộc đã gây ra cái chết của 14 công dân Trung Quốc và khiến nhiều người khác bị thương trong quá trình điều hành ổ lừa đảo ở Myanmar.
Gia tộc họ Minh là một trong “tứ đại gia tộc” tội phạm lừa đảo ở miền bắc Myanmar, cùng với gia tộc họ Bạch, Lưu và Ngụy. Họ là các nhóm tội phạm có tổ chức bị cáo buộc điều hành hàng trăm trung tâm lừa đảo trực tuyến, mại dâm và sản xuất ma túy tại các khu vực biên giới giữa Myanmar với Trung Quốc.
Minh Học Xương (Ming Xuechang), người đứng đầu gia tộc họ Minh, từng giữ chức ủy viên ủy ban lãnh đạo khu tự trị Kokang và là một cựu quan chức quân sự địa phương.
Gia tộc họ Minh từ lâu gắn liền với khu phức hợp tai tiếng Ngọa Hổ Sơn Trang tại thị trấn Laukkaing, thủ phủ của Kokang, vùng tự trị ở biên giới Myanmar – Trung Quốc. Lúc đỉnh điểm, gia tộc này có tới 10.000 lao động làm các công việc lừa đảo và hành vi phạm tội khác tại khu phức hợp, theo CCTV.
Ngọa Hổ Sơn Trang bị coi là “địa ngục trần gian” ở Laukkaing, nơi hàng chục nghìn lao động, chủ yếu là người Trung Quốc, bị lừa tới đây bằng lời hứa “việc nhẹ lương cao”, rồi bị giam giữ và phải thực hiện các hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Sau nhiều khiếu nại từ thân nhân của những lao động bị lừa vào các trung tâm cùng với sự chú ý ngày càng tăng từ truyền thông quốc tế, Trung Quốc đã khởi động chiến dịch trấn áp những khu phức hợp lừa đảo ở Myanmar vào năm 2023.
Sự sụp đổ của Ngọa Hổ Sơn Trang và gia tộc họ Minh bắt nguồn từ một sự kiện đẫm máu vào ngày 20/10/2023. Tờ Irrawady của Myanmar cho biết trong quá trình chuyển giao lao động tại ổ lừa đảo này, bảo vệ của gia tộc họ Minh đã nổ súng vào đám đông, khiến hàng chục người thiệt mạng. Thông tin này đã gây phẫn nộ trong dư luận Trung Quốc thời điểm đó.
Tháng 11 năm đó, Bộ Công an Trung Quốc phát lệnh truy nã đặc biệt với Minh Học Xương và các thành viên gia tộc họ Minh với các cáo buộc lừa đảo, giết người, buôn người. Bắc Kinh còn treo thưởng 14.000-70.000 USD cho việc bắt giữ các thành viên gia tộc lừa đảo này.
Tộc trưởng Minh Học Xương đã tự sát sau khi bị bắt trong chiến dịch truy quét khi đó, truyền thông nhà nước Trung Quốc cho biết. Con trai ông ta là Minh Quốc Bình, từng là chỉ huy lực lượng biên phòng Kokang, cùng cháu gái Minh Trân Trân nằm trong số những người bị tử hình tuần này.
Giới chức Trung Quốc cho hay gia tộc họ Minh cũng cấu kết với thủ lĩnh của một tổ chức khác tên là Ngô Hoành Minh (Wu Hongming), người đã cố ý giết hại, gây thương tích và giam giữ trái phép các đồng hương, dẫn đến cái chết của 14 công dân Trung Quốc. Ngô Hoành Minh cũng đã bị tử hình trong vụ án.
Khi được hỏi về các vụ thi hành án ngày 29/1, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Bắc Kinh sẽ tiếp tục tăng cường nỗ lực “xóa sổ tệ nạn cờ bạc và lừa đảo”.
“Bằng việc thi hành án tử với các thủ lĩnh gia tộc họ Minh, Bắc Kinh gửi đi thông điệp rõ ràng tới các băng nhóm hoạt động tại Đông Nam Á, đó là Trung Quốc sẽ truy quét, dẫn độ và trừng phạt nghiêm khắc những kẻ điều hành mạng lưới lừa đảo”, Stephen N. R., phó tổng biên tập Gulf News, nhận xét.
Theo Viện Hòa bình Mỹ, các băng nhóm lừa đảo ở Đông Nam Á chiếm đoạt hơn 43 tỷ USD từ các nạn nhân mỗi năm. Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm hồi tháng 4/2025 cảnh báo ngành công nghiệp lừa đảo trực tuyến đang lan rộng khắp thế giới, gồm cả Nam Mỹ, châu Phi, Trung Đông, châu Âu và một số đảo ở Thái Bình Dương.
Liên Hợp Quốc ước tính có hàng trăm nghìn người đang làm việc tại các trung tâm lừa đảo trên toàn cầu. Tại Myanmar, các khu phức hợp lừa đảo được che chắn bởi tình trạng tham nhũng và vô luật pháp ở vùng biên giới.
Trung Quốc đã coi các băng nhóm lừa đảo là mối đe dọa an ninh quốc gia, theo Stephen. Bắc Kinh cũng tăng cường sức ép với các chính phủ trong khu vực nhằm phá hủy mạng lưới này.
Thái Lan và Campuchia gần đây đã hợp tác dẫn độ hai doanh nhân người Trung Quốc bị cáo buộc điều hành các đế chế lừa đảo gồm Xa Trí Giang và Trần Trí. Bắc Kinh cũng đã đưa hàng chục nghìn công dân Trung Quốc từng làm việc trong các khu phức hợp lừa đảo về nước để xét xử.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo bất chấp những biện pháp trấn áp mạnh tay, ngành lừa đảo trực tuyến hiện khó có thể xóa sổ.
“Nhiều băng nhóm lừa đảo đã chuyển địa bàn sang những nơi có năng lực thực thi pháp luật yếu hơn để tiếp tục duy trì hoạt động”, Stephen nhận định.
Thanh Tâm (Theo BBC, CNN, China Daily, Gulf News)
********