Tin Tức ngày 31 tháng 01 -2026 :
Thứ Bảy, 31 Tháng Giêng 20264:44 SA
Mỹ phê duyệt thương vụ bán vũ khí ‘khủng’ gần 16 tỉ USD cho Saudi Arabia và Israel
Các thương vụ này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Tehran tiếp tục gia tăng. Tuy nhiên đề xuất cần Quốc hội Mỹ phê duyệt và mất vài năm để sản xuất và bàn giao vũ khí.
Theo báo Wall Street Journal, tối 30-1, Lầu Năm Góc thông báo chính quyền Tổng thống Donald Trump đã phê duyệt các thương vụ bán vũ khí trị giá tổng cộng 15,7 tỉ USD cho Saudi Arabia và Israel.
Thông báo được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Tehran tiếp tục leo thang. Quân đội Mỹ hiện đang triển khai một lực lượng hùng hậu tại Trung Đông, đặt trong phạm vi có thể tiến hành các đòn tấn công nhằm vào Iran.
Tuy nhiên các thương vụ trên vẫn cần được Quốc hội Mỹ thông qua trước khi Lầu Năm Góc chính thức ký kết hợp đồng thay mặt hai quốc gia. Ngoài ra quá trình sản xuất và bàn giao vũ khí dự kiến sẽ kéo dài trong nhiều năm.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ, các nhà lập pháp có 15 ngày để phản đối các thỏa thuận bán vũ khí cho Israel và 30 ngày đối với Saudi Arabia.
Đối với Israel, bốn thỏa thuận có tổng trị giá gần 6,7 tỉ USD, bao gồm khả năng cung cấp tối đa 30 trực thăng tấn công AH-64E Apache, trực thăng đa dụng hạng nhẹ AW-119Kx, 3.250 xe thiết giáp hạng nhẹ cùng các bộ nguồn cho xe bọc thép chở quân Namer.
Trong tuyên bố liên quan đến thương vụ trực thăng Apache, Lầu Năm Góc nhấn mạnh thỏa thuận này sẽ giúp Israel nâng cao năng lực đối phó với các mối đe dọa hiện tại và tương lai, thông qua việc cải thiện khả năng bảo vệ biên giới, cơ sở hạ tầng trọng yếu và các khu dân cư.
Bộ Ngoại giao Mỹ cũng khẳng định: “Mỹ cam kết bảo đảm an ninh cho Israel, và việc hỗ trợ Israel xây dựng và duy trì năng lực tự vệ vững mạnh, sẵn sàng chiến đấu là lợi ích thiết yếu đối với an ninh quốc gia của Mỹ”.
Theo cơ quan này, “thương vụ được đề xuất phù hợp với những mục tiêu đó”.
Trong khi đó, đối với Saudi Arabia, Mỹ đã công bố thỏa thuận bán hơn 700 tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3 với tổng trị giá khoảng 9 tỉ USD.
Đây là loại tên lửa phòng không tiên tiến, từng được sử dụng rộng rãi tại Ukraine, có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và máy bay.
Lầu Năm Góc cho biết: “Thương vụ này sẽ giúp Saudi Arabia cải thiện năng lực đối phó với các mối đe dọa, thông qua việc nâng cấp hệ thống phòng thủ tên lửa và phòng không tích hợp, qua đó tăng cường đáng kể khả năng phòng không của nước này”.
********
Nga đổi chiến thuật tại Ukraina, tập trung bắn phá hạ tầng đường sắt, hậu cần – RFI
Minh Anh
~3 minutes
Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky, ngày 30/01/2026, cảnh báo, Nga đang có những thay đổi chiến lược tại Ukraina. Các hạ tầng hậu cần, vốn được bảo vệ thành công từ năm 2022, thì nay trở thành mục tiêu tấn công mới của quân đội Nga, sau khi Matxcơva đã phá hủy gần như toàn bộ hệ thống năng lượng đất nước miền đông châu Âu.
Có mặt tại hiện trường, thông tín viên Emmanuel Chaze tường thuật từ Kharkiv :
« Tại Ukraina, nếu những cuộc tấn công của Nga nhắm vào các tuyến đường sắt và kho bãi không phải là điều mới mẻ, thì các cuộc không kích nhắm vào các đoàn tàu hỏa đã gia tăng. Tuần này, tại vùng Kharkiv, năm người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng drone nhắm vào một đoàn tàu hỏa chở gần 300 hành khách.
Thủ tướng Ukraina, bà Yuliia Svyrydenko, lên án “hành động khủng bố có chủ đích nhắm vào thường dân và hệ thống hậu cần dân sự”. Bà khẳng định rằng chỉ trong vòng có 24 giờ, Matxcơva đã bắn phá các cơ sở hạ tầng đường sắt đến bảy lần, nhắm trực tiếp vào các đoàn tàu, đường ray, các trạm biến áp điện hay nhiều tòa nhà khác.
Những cuộc tấn công này có mục tiêu rõ ràng : gây rối loạn nghiêm trọng việc đi lại của người dân và hệ thống hậu cần của Ukraina. Tại miền nam đất nước, lưu thông đường sắt giữa Zaporizhzhia và Dnipro đã bị gián đoạn.
Để đáp trả các cuộc tấn công này, Ukrzalisnytsia, công ty đường sắt quốc gia vận chuyển gần 28 triệu hành khách trong năm 2025, thậm chí còn tuyên bố sẽ giữ bí mật một số tuyến đường và lịch trình tàu hỏa, đặc biệt là ở phía đông đất nước, nhằm hạn chế nguy cơ bị drone Nga tấn công ».
Trên mặt trận, quân đội Nga hôm thứ Sáu, 30/01, cho biết đã chiếm thêm nhiều địa phương mới như Berestok (Donbass) và Ritchné (nam Zaporizhzhia). Tại đông bắc Ukraina, nhiều hộ gia đình cùng trẻ nhỏ tại bảy làng ở Kharkiv, đã được lệnh sơ tán. Dấu hiệu cho thấy đà tiến của quân Nga trong khu vực này.
Công ty giao thông Kiev Metro, trên mạng xã hội Facebook, thông báo hệ thống tàu điện ngầm ở thủ đô Kiev tạm thời ngừng hoạt động hôm nay, thứ Bảy 31/01, do mất điện, trong bối cảnh Nga những ngày đây ồ ạt không kích các cơ sở năng lượng của Ukraina.
**********
Sập mỏ coltan lớn hàng đầu thế giới, hơn 200 người chết
CHDC CongoKhu hầm mỏ Rybaya, nơi sản xuất 15% quặng coltan cho thế giới, bị sập, khiến hơn 200 người thiệt mạng.
Lumumba Kambere Muyisa, người phát ngôn của thống đốc tỉnh Bắc Kivu, CHDC Congo, hôm nay cho biết khu hầm mỏ Rybaya bị sập hôm 28/1, bắt nguồn từ một vụ sạt lở đất do mưa lớn gây ra, nhưng giới chức đến nay chưa thể thống kê được chính xác thương vong.
“Đã có hơn 200 người chết, một số vẫn bị vùi lấp và chưa được tìm thấy”, Muyisa nói, thêm rằng một số người bị thương đã được chuyển đến cơ sở y tế. Một cố vấn của thống đốc cho biết số người chết được xác nhận là ít nhất 227 người.
Ông Muyisa cho hay mỏ Rybaya, một trong những khu khai thác quặng coltan lớn nhất thế giới, rất dễ xảy ra sạt lở trong mùa mưa. “Bùn đất đã trút xuống hầm mỏ khi các nạn nhân đang ở bên trong”, ông nói.
Thống đốc Bắc Kivu, do lực lượng nổi dậy M23 bổ nhiệm, đã tạm thời đình chỉ hoạt động khai thác thủ công tại khu mỏ và ra lệnh di dời những cư dân sống gần khu vực này, theo ông Muyisa.
Clovis Mafare, công nhân mỏ từng làm việc ở mỏ Rubaya, cho biết đã có nhiều vụ sạt lở đất xảy ra vì các đường hầm thường được đào bằng tay và không được gia cố một cách an toàn.
“Người ta đào bới khắp nơi mà không có biện pháp kiểm soát hay đảm bảo an toàn. Một hầm mỏ có thể có tới 500 công nhân và vì các đường hầm chạy song song, một vụ sập có thể ảnh hưởng đến nhiều hầm mỏ cùng lúc”, Mafare nói.
Rubaya, nằm ở trung tâm miền đông Congo, là vùng đất giàu khoáng sản nhưng suốt nhiều thập kỷ qua bị xâu xé bởi bạo lực giữa quân đội chính phủ và các nhóm vũ trang, trong đó có M23 vốn được Rwanda hậu thuẫn.
Congo là nước cung cấp chính coltan, loại quặng màu đen chứa kim loại hiếm tantalum. Đây là thành phần quan trọng trong sản xuất điện thoại thông minh, máy tính và động cơ máy bay.
Theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ, năm 2023, quốc gia này sản xuất khoảng 40% lượng coltan toàn cầu. Hơn 15% nguồn cung coltan của thế giới đến từ các mỏ ở Rubaya.
Thanh Tâm (Theo AP, AFP, Guardian)
**********
Iran sẵn sàng đàm phán với Mỹ nhưng không bàn về chương trình tên lửa đạn đạo
Anh Vũ
3–4 minutes
Hôm qua, 30/01/2026, tổng thống Donald Trump khẳng định Iran muốn “đạt được thỏa thuận” với Hoa Kỳ, sau khi Teheran tuyên bố sẵn sàng nối lại đối thoại nhưng loại trừ các cuộc thảo luận về khả năng phòng thủ và tên lửa đạn đạo của nước này. Vào lúc nhóm tầu sân bay Mỹ đang áp sát Iran, lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran chuẩn bị tổ chức các cuộc tập trận hải quân trong eo biển Ormuz.
Tư lệnh quân đội Iran, Amir Hatami, hôm nay cảnh báo Mỹ và Israel về bất kỳ cuộc tấn công nào, khẳng định rằng các lực lượng Iran đang trong tình trạng báo động cao nhất trước việc Mỹ triển khai quân sự lớn trong vùng Vịnh.
Thông tín viên Chiavos Ghazi tại Teheran tường trình :
Bộ trưởng Ngoại Giao Iran tuyên bố : Iran từ chối đàm phán về chương trình tên lửa đạn đạo. Ông nói thêm rằng chừng nào còn tồn tại các mối đe dọa và sức ép, thì các điều kiện để tiến hành đàm phán về chương trình hạt nhân vẫn không tồn tại. Ông Abbas Araghchi cũng nhắc lại vào sáng nay rằng trong trường hợp bị tấn công, phản ứng của Iran sẽ mạnh mẽ và tức thời.
Trong khi đó, từ ngày mai, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) dự kiến sẽ tổ chức các cuộc tập trận quân sự tại eo biển Ormuz. Bộ Tư lệnh quân đội Mỹ trong vùng đã cảnh cáo, yêu cầu lực lượng tinh nhuệ của Iran không tiếp cận các tàu chiến Mỹ và không làm rối loạn giao thông hàng hải.
Mặt khác, để phản ứng lại quyết định của Liên Hiệp Châu Âu đưa Lực lượng Vệ binh Cách mạng vào danh sách các tổ chức khủng bố, Iran tuyên bố rằng từ nay họ sẽ coi quân đội của 27 quốc gia thành viên EU là các thực thể khủng bố.
Truyền thông Iran cũng đề cập đến các biện pháp trả đũa khác, đặc biệt là việc trục xuất tập thể tất cả các tùy viên quân sự của các nước châu Âu đang hiện diện tại Tehran, hoặc việc giao cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng đảm nhiệm nhiệm vụ bảo vệ an ninh cho các đại sứ quán Châu Âu. Hiện nhiệm vụ này do cảnh sát đảm trách.
Trong một diễn biến khác, tổng thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Iran Ali Larijani hôm qua đã gặp tổng thống Nga Vladimir Putin, tại Matxcơva. Theo thông báo của Kremlin, cuộc gặp tập trung vào quan hệ kinh tế và “các vấn đề quan trọng khu vực và quốc tế,” nhưng không có chi tiết cụ thể nào được tiết lộ.
Các đồng minh Mỹ trong khu vực lo ngại bất kỳ đòn tấn công nào cũng có thể gây bất ổn và hỗn loạn kinh tế
********
Tin tức thế giới 31-1: Cuba chỉ trích Mỹ bóp nghẹt kinh tế; Liên hợp quốc có thể hết tiền
HÀ ĐÀO
6–8 minutes
Cuba cáo buộc ông Trump tìm cách “bóp nghẹt” nền kinh tế quốc gia
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel ngày 30-1 đã lên tiếng chỉ trích Tổng thống Mỹ Donald Trump, cáo buộc Washington đang tìm cách “bóp nghẹt” nền kinh tế Cuba thông qua các biện pháp trừng phạt mới liên quan đến dầu mỏ.
Phản ứng của ông Diaz-Canel được đưa ra sau khi ông Trump ký sắc lệnh hành pháp đe dọa áp thêm thuế quan đối với các quốc gia bán dầu cho Cuba.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh hòn đảo đang trải qua cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nhất trong nhiều thập niên, với tình trạng thiếu hụt năng lượng, lương thực và thuốc men ngày càng trầm trọng.
Theo nhà lãnh đạo Cuba, việc áp thuế đối với các nước “thực hiện giao thương dầu mỏ một cách có chủ quyền” với Havana là không có cơ sở và mang động cơ chính trị.
Hiện người dân Cuba phải đối mặt với tình trạng mất điện kéo dài tới 20 giờ mỗi ngày, cùng làn sóng di cư gia tăng khi nhiều người tìm cách rời bỏ đất nước để mưu cầu cuộc sống ổn định hơn.
Ông Trump nói Iran muốn đạt thỏa thuận
Ngày 30-1, Tổng thống Trump cho biết ông tin Iran đang tìm cách đạt một thỏa thuận nhằm tránh nguy cơ đối đầu quân sự, trong bối cảnh Washington triển khai lực lượng hải quân quy mô lớn tới khu vực gần Tehran.
Phát biểu tại Phòng Bầu dục, ông Trump nói Mỹ đang điều động một “hạm đội lớn” tiến về phía Iran, thậm chí còn lớn hơn lực lượng từng được triển khai trong chiến dịch tại Venezuela.
“Hy vọng là chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận. Nếu đạt được thì tốt. Còn nếu không đạt được thì hãy chờ xem điều gì xảy ra”, ông Trump nói lấp lửng như nhiều lần trước đó.
Khi được hỏi liệu Mỹ có đặt ra thời hạn để Iran đạt thỏa thuận liên quan đến chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo và các vấn đề an ninh khác hay không, ông Trump xác nhận là có, nhưng cho rằng chỉ phía Iran mới biết rõ mốc thời gian đó.
Tổng thống Mỹ cũng viện dẫn quyết định mà ông cho là Iran đã dừng hành quyết người biểu tình sau các đợt trấn áp mạnh tay là dấu hiệu cho thấy Tehran sẵn sàng nhượng bộ.
Tuy nhiên ông từ chối bình luận về khả năng sử dụng biện pháp quân sự, cũng như việc có lặp lại chiến dịch từng nhằm vào Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hay không, khẳng định không muốn nói về các kế hoạch quân sự đang được triển khai.
Chủ tịch Hạ viện Nga kêu gọi dùng “vũ khí trả đũa” mạnh hơn với Ukraine
Chủ tịch Hạ viện Nga Vyacheslav Volodin ngày 30-1 cho biết các nghị sĩ Hạ viện đang kêu gọi Matxcơva sử dụng những “vũ khí trả đũa” có sức mạnh lớn hơn nhằm đạt được các mục tiêu trong cuộc chiến tại Ukraine, theo Hãng tin Reuters. Tuy nhiên ông không nêu cụ thể loại vũ khí này là gì.
Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh quân đội Nga tuyên bố đang tiến công trên chiến trường, và chỉ một ngày sau khi lãnh đạo Chechnya Ramzan Kadyrov công khai phản đối đàm phán, kêu gọi đưa chiến sự “đến hồi kết”.
Điện Kremlin cho biết Nga ưu tiên giải pháp ngoại giao, nhưng sẽ tiếp tục hành động quân sự nếu không đạt được mục tiêu.
Trước đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói ông Putin đã chấp thuận đề nghị của ông Trump, khi tạm ngừng không kích Kiev đến 1-2 để tạo điều kiện cho đàm phán.
Thuật ngữ “vũ khí trả đũa” là bản dịch của từ tiếng Đức Vergeltungswaffen, dùng để chỉ các loại vũ khí tầm xa phục vụ ném bom chiến lược trong Thế chiến 2.
Liên hợp quốc có nguy cơ cạn tiền
Theo Hãng tin AFP ngày 31-1, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo tổ chức này đang đứng bên bờ sụp đổ tài chính và có thể cạn tiền mặt ngay trong tháng 7, nếu tình trạng các nước thành viên chậm hoặc không đóng góp ngân sách tiếp tục kéo dài.
Theo ông Guterres, Liên hợp quốc đối mặt với khó khăn ngân sách mang tính hệ thống, khi một số quốc gia không thanh toán đầy đủ các khoản đóng góp bắt buộc, trong khi nhiều nước khác không thực hiện đúng hạn. Điều này buộc tổ chức phải áp dụng các biện pháp khẩn cấp như đóng băng tuyển dụng và cắt giảm hoạt động.
Trong thư gửi các nước thành viên, ông nhấn mạnh hoặc tất cả các quốc gia phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, hoặc Liên hợp quốc cần cải tổ sâu rộng các quy định tài chính để tránh nguy cơ sụp đổ cận kề.
Dù hơn 150 quốc gia đã hoàn tất nghĩa vụ, Liên hợp quốc vẫn ghi nhận 1,6 tỉ USD chưa được thanh toán vào năm 2025, cao gấp đôi năm trước.
Sập mỏ ở Congo, hơn 200 người thiệt mạng
Hơn 200 người đã thiệt mạng trong vụ sập mỏ coltan Rubaya ở miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo trong tuần này, Hãng thông tấn Reuters đưa tin. Vụ tai nạn xảy ra hôm 28-1 và kéo dài đến ngày 30-1, song đến nay con số thương vong chính xác vẫn chưa được xác định.
Theo giới chức địa phương, các nạn nhân bao gồm thợ mỏ, trẻ em và phụ nữ buôn bán tại khu chợ gần mỏ. Một số người được cứu kịp thời nhưng bị thương nặng, trong đó khoảng 20 người đang được điều trị tại các cơ sở y tế.
Giới chức cho biết vụ sạt lở xảy ra trong bối cảnh mùa mưa, khi nền đất trở nên yếu và sụp xuống lúc nhiều người đang ở trong hố khai thác.
Mỏ Rubaya sản xuất khoảng 15% coltan toàn cầu – loại khoáng sản được chế biến thành tantalum, kim loại chịu nhiệt quan trọng trong sản xuất điện thoại di động, máy tính và thiết bị hàng không. Khu mỏ này hiện do nhóm phiến quân AFC/M23 kiểm soát từ năm 2024.
Thủ tướng Anh thăm Vườn Dự Viên
*********
TIN TỔNG HỢP – RFI
RFI
(AP) – Donald Trump đe dọa áp thuế vào những nước bán dầu cho Cuba. Hôm 29/01/2026, tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã ký sắc lệnh cho phép áp thuế vào hàng hóa của bất cứ nước nào bán hoặc cung cấp dầu cho Cuba. Sắc lệnh này gây áp lực đặc biệt đối với Mêhicô, đồng minh và là nhà cung cấp dầu chính cho hòn đảo. Hãng dầu khí quốc doanh Mexico Pemex cho biết đã vận chuyển gần 20.000 thùng dầu mỗi ngày đến Cuba từ tháng 1 đến tháng 9 năm 2025. Phía Cuba đã mạnh mẽ lên án sắc lệnh của Nhà Trắng, được coi là “chiêu trò tống tiền”, và “cưỡng ép”, để buộc các nước tham gia vào chính sách cấm vận Cuba, khiến điều kiện sống của người dân Cuba ngày càng khó khăn, làm cho cuộc khủng hoảng kinh tế và năng lượng ngày càng trầm trọng.
(AFP) – Panama hủy giấy phép khai thác trên kênh đào của công ty Hồng Kông. Trong bối cảnh Hoa Kỳ gây áp lực, muốn giảm sự hiện diện của Trung Quốc tại kênh đào chiến lược, tòa án Tối cao Panama, hôm 29/01/2026, đã hủy giấy phép khai thác hai cảng trên kênh đào Panama của công ty CK Hutchison có trụ sở tại Hồng Kông. Một công ty con của CK Hutchison, từ những năm 1990, đã được phép vận hành các nhà ga container tại các cửa vào Thái Bình Dương và Đại Tây Dương của kênh đào, và đầu tư khoảng 1,8 tỷ đô la vào cơ sở hạ tầng tại các cảng. Tổng thống Panama José Raúl Mulino đã nhiều lần mô tả các hợp đồng với công ty này là “thiên vị” và “trái với lợi ích quốc gia.” Phía Bắc Kinh đã phản ứng mạnh mẽ, tuyên bố sẽ “bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của các công ty mình”. Chính phủ tự trị Hồng Kông coi quyết định này là “cưỡng chế”, “đàn áp” trong quan hệ kinh tế và thương mại quốc tế.
(Reuters) – TT Mỹ cảnh báo Anh về quan hệ với Trung Quốc. Thủ tướng Anh Keir Starmer công du Trung Quốc, gặp lãnh đạo Tập Cận Bình hôm thứ Sáu, 30/01/2026, nhằm tăng cường quan hệ với Bắc Kinh, thúc đẩy hợp tác kinh tế, bày tỏ hoan nghênh đối với các thỏa thuận miễn thị thực và giảm thuế đối với rượu Whisky xuất sang Trung Quốc. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump ngay lập tức đã bình luận về chuyến thăm này, cảnh báo lãnh đạo Anh “bắt tay làm ăn” với Bắc Kinh là “nguy hiểm”. Bộ trưởng Thương Mại Anh ngay sau đó khẳng định rằng rất “tỉnh táo” trong mối quan hệ với Trung Quốc. Trước đó thủ tướng Anh đã tuyên bố rằng Luân Đôn không lựa chọn giữa việc thắt chặt quan hệ với Hoa Kỳ hay Trung Quốc, nhấn mạnh chuyến thăm Anh hồi tháng 9 của ông Trump, với khoản đầu tư 150 tỷ bảng Anh của Hoa Kỳ vào nước này.
(AFP) – New Zealand không gia nhập Hội Đồng Hòa Bình của Donald Trump. New Zealand, hôm 30/01/2026, đã bác bỏ lời mời của Donald Trump, và nêu ra lý do là “một số nước cam kết đóng góp vào Hội đồng về Gaza, đặc biệt là những nước trong khu vực (Trung Đông) và New Zealand không có đóng góp đáng kể nào vào hồ sơ này”. New Zealand là một trong những nước hiếm hoi, cùng với Pháp, Na Nuy và Croatia, công khai từ chối lời mời gia nhập Hội Đồng Hòa Bình của ông Trump. Wellington cũng nhấn mạnh cam kết của nước này đối với Liên Hiệp Quốc, khẳng định rằng tổ chức của ông Trump, với tham vọng cạnh tranh với định chế này, “nên tuân thủ nghị quyết 2803 của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc”.
Quảng cáo
(AFP) – Ngân Hàng Trung Ương Mỹ sắp đổi chủ. Tổng thống Donald Trump hôm nay 30/01/2026, thông báo người sẽ lên làm thống đốc Cục Dự Trữ Liên Bang, Federal Reserve, thay thế ông Jerome Powel, mãn nhiệm vào tháng 05/2026. Đó là ông Kevin Warsh, 55 tuổi. Ông được cho là sẽ nhanh chóng giảm lãi suất chỉ đạo của ngân hàng, để giảm áp lực lạm phát, như Donald Trump mong muốn. Thủ tục tiếp theo là Thượng Viện phê chuẩn việc bổ nhiệm này.
(Reuters) – Đài Loan thông báo chiếc tàu ngầm đầu tiên tự phát triển đã hoàn tất cuộc thử nghiệm trên biển trong vùng nước nông. Thông báo hôm 30/01/2026 của tập đoàn CSBC Corp của Đài Loan coi cuộc thử nghiệm diễn ra ở ngoài khơi cảng Cao Hùng ở miền nam Đài Loan là một “cột mốc quan trọng” nhằm tăng cường khả năng răn đe đối với hải quân Trung Quốc và bảo vệ các tuyến hàng hải then chốt trong trường hợp xảy ra chiến tranh. Chương trình tàu ngầm của Đài Loan đã tận dụng chuyên môn và công nghệ từ nhiều quốc gia, bao gồm Hoa Kỳ và Anh. Tàu ngầm đầu tiên Đài Loan tự chế tạo mang tên Narwhal.
(Reuters) – Bầu cử Lập Pháp tại Miến Điện, đảng USDP được quân đội hậu thuẫn thắng lớn. Sau ba giai đoạn bầu cử, kết quả chính thức được Naypidwa công bố hôm nay 30/01/2026 đảng USDT giành được 232 trên tổng số 263 ghế ở Quốc Hội và 109 trong số 157 ghế ở Thượng Viện. Quốc Hội Miến Điện dự trù mở phiên họp dầu tiên vào tháng 3/2026, để bầu ra một vị tổng thống và chỉ định một chính phủ mới bắt đầu hoạt động kể từ tháng 4/2026. Đây là cuộc tuyển cử đầu tiên từ sau cuộc đảo chính hồi tháng 2/2021 do quân đội Miến Điện tiến hành, lật đổ chính quyền dân sự trong tay đảng Liên Đoàn Quốc Gia vì Dân Chủ của bà Aung San Suu Kyi.
************
Tổng thống Ukraine đề nghị ông Putin tới Kiev đàm phán
Hoài Linh
2–3 minutes
Trang UNN.ua dẫn lời ông Zelensky nói: “Tôi đã công khai mời ông Putin, nếu ông ấy dám”. Đáp lại lời mời tới Moscow của Điện Kremlin, người đứng đầu Ukraine tuyên bố ông sẵn sàng cho bất kỳ hình thức nào của hội nghị thượng đỉnh cấp lãnh đạo, nhưng không phải ở Moscow hay Belarus, quốc gia có quan hệ mật thiết với Nga.
Theo ông Zelensky, Ukraine sẽ ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga nếu Moscow đồng ý với đề xuất của Washington về việc ngừng bắn phá hạ tầng năng lượng của Ukraine trong 1 tuần. Hiện Nga chưa xác nhận có ngừng tấn công hay không.
Tổng thống Ukraine cho biết, sáng kiến tạm dừng tập kích các mục tiêu năng lượng do Tổng thống Mỹ Donald Trump trực tiếp đề xuất. Ông Zelensky lưu ý hiện chưa có thỏa thuận ngừng bắn chính thức nào, đồng thời mô tả đề xuất trên là một “cơ hội”, không phải một thỏa thuận ràng buộc.
Tổng thống Ukraine nói thêm, cho tới hiện tại, các cuộc đàm phán hòa bình vẫn chưa đi đến vấn đề gây tranh cãi nhất là kiểm soát lãnh thổ và bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào chỉ có thể được ký kết tại một cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo quốc gia.
Thủ đô Kiev của Ukraine tiếp tục đối mặt với khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng khi điều kiện mùa đông trở nên tồi tệ hơn. Các cuộc tấn công của Nga vào lưới điện đã khiến nhiều khu vực của Kiev mất điện, thiếu nguồn cung cấp nhiệt sưởi ấm và nước trong điều kiện nhiệt độ đóng băng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Nga sẽ tạm dừng tấn công các mục tiêu ở Ukraine trong 1 tuần, sau khi ông trực tiếp đề đạt yêu cầu với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
**********
Điện Kremlin làm rõ tuyên bố ‘Nga tạm dừng tập kích Ukraine’ của ông Trump
Việt Dũng
2–3 minutes
Theo hãng tin TASS, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 30/1 đã lên tiếng làm rõ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Trump rằng “Nga đồng ý dừng tấn công các mục tiêu Ukraine trong 1 tuần”.
“Đúng là chúng tôi đã nhận được đề xuất của Tổng thống Trump. Nhưng ông ấy chỉ đề nghị Tổng thống Putin không tấn công Kiev cho đến ngày 1/2 nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán”, ông Peskov cho biết.
Khi được yêu cầu nêu chi tiết hơn về việc Nga có phản hồi ra sao với đề nghị của nhà lãnh đạo Mỹ, ông Peskov đáp: “Hiện tôi không có gì để bổ sung thêm”.
Trong bình luận của mình, phát ngôn viên Điện Kremlin cũng phản bác việc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky từ chối rút quân khỏi vùng Donbass và nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.
“Đối với Donbass, những diễn biến trên tiền tuyến đã tự nói lên tất cả và hầu như không cần bổ sung gì thêm. Chúng tôi đang tiến hành hàng loạt chiến dịch tiến công hiệu quả, lần lượt kiểm soát các khu vực từng bị đối phương nắm giữ”, ông Peskov nói.
Cách đây 1 ngày, Tổng thống Trump đã nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng “Tổng thống Putin đồng ý không tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Kiev cũng như các thành phố và thị trấn khác của Ukraine trong vòng 1 tuần”.
Lần gần nhất Nga tiến hành một đợt tập kích quy mô lớn bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhằm vào thủ đô Ukraine là vào đêm 24/1, khiến khoảng 80% khu vực Kiev bị mất điện trong bối cảnh nhiệt độ mùa đông xuống rất thấp.
*****
Trung Quốc bác bỏ cáo buộc giúp Nga sản xuất tên lửa Oreshnik
Việt Dũng
~3 minutes
Theo Kyiv Independent, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 29/1 đã bác bỏ các thông tin cho rằng Bắc Kinh đang cung cấp máy móc và thiết bị chuyên dụng để giúp Nga sản xuất tên lửa Oreshnik.
“Lập trường của Trung Quốc về cuộc khủng hoảng Ukraine vẫn luôn nhất quán và rõ ràng. Chúng tôi chưa bao giờ đổ thêm dầu vào lửa, không tìm cách trục lợi từ tình hình và cũng không chấp nhận các hành vi né tránh trách nhiệm”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn cho biết.
Quan chức Ngoại giao Trung Quốc cũng kêu gọi các bên liên quan tuân thủ những nguyên tắc nhằm hạ nhiệt tình hình, cùng nhau tạo điều kiện cho việc giải quyết khủng hoảng bằng con đường đối thoại. “Bắc Kinh sẽ tiếp tục đóng vai trò mang tính xây dựng để làm dịu tình hình tại Ukraine”, ông Quách nói thêm.
Kể từ khi cuộc xung đột Nga – Ukraine nổ ra vào năm 2022, Trung Quốc đã luôn thể hiện vị thế trung lập, khẳng định không cung cấp viện trợ quân sự cho bất kỳ bên nào.
Trước đó, tờ Telegraph của Anh đã dẫn nguồn tinh tình báo từ Ukraine, tiết lộ rằng Bắc Kinh đã cung cấp một lượng thiết bị trị giá ít nhất 10,3 tỷ USD để hỗ trợ ngành công nghiệp quân sự của Moscow. “Tình báo Ukraine đã phát hiện một số máy móc Trung Quốc tại nhà máy quốc doanh Votkinsk của Nga, nơi sản xuất tên lửa Oreshnik và các loại tên lửa khác”, tờ Telegraph thông tin.
Tên lửa Oreshnik là vũ khí có tốc độ Mach 10, tầm bắn 5.500km, có thể trang bị đầu đạn hạt nhân, được Nga ca ngợi là “không thể bị đánh chặn”. Trên thực tế, Moscow mới chỉ 2 lần triển khai loại tên lửa này ở Ukraine, lần đầu tiên ở thành phố Dnipro vào tháng 11/2024, lần gần nhất ở Lviv hồi đầu tháng.
***********
Cuba phản bác sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Mỹ Trump
Cuba đã chỉ trích việc Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp cho phép Washington áp thuế với các quốc gia và tổ chức cung cấp dầu mỏ cho La Havana.
Theo hãng tin TASS, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez ngày 30/1 đã lên tiếng phản đối các biện pháp gần đây Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm siết nguồn cung nhiên liệu cho quốc gia Nam Mỹ.
“Chúng tôi lên án mạnh mẽ động thái leo thang mới nhất của Mỹ. Washington đang đề xuất áp đặt một lệnh phong tỏa hoàn toàn đối với nguồn cung nhiên liệu của chúng tôi. Mỹ cũng sử dụng thuế quan như biện pháp buộc các quốc gia khác tham gia chính sách bao vây toàn diện Cuba. Những hành động như vậy vi phạm tất cả nguyên tắc của thương mại tự do”, ông Rodriguez cho biết.Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez. Ảnh: Xinhua
Ngoại trưởng Rodriguez nhấn mạnh, người dân Cuba đã phải hứng chịu sức ép kinh tế kéo dài và khắc nghiệt trong hơn 65 năm qua và La Havana có quyền nhập khẩu nhiên liệu từ bất kỳ nhà cung cấp nào. “Chúng tôi đang bị đe dọa phải sống trong điều kiện cực kỳ khó khăn”, ông Rodriguez nói thêm.
Trước đó, Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh hành pháp cho phép Washington áp thuế đối với hàng hóa từ bất kỳ nước nào cung cấp dầu mỏ cho Cuba với lý do “bảo vệ vệ an ninh và lợi ích đối ngoại của Mỹ”.
“Sắc lệnh được ban bố dựa trên cơ sở tình trạng khẩn cấp quốc gia, nhưng không nêu rõ mức thuế cụ thể và danh sách các quốc gia bị áp thuế. Nội dung sắc lệnh chỉ trao quyền cho Washington áp thuế đối với các nước cung cấp dầu mỏ cho Cuba, kể cả trực tiếp hoặc thông qua bên trung gian”, truyền thông Mỹ đưa tin.
Ông Trump có động thái trên trong bối Mỹ muốn tăng cường sức ép ở vùng Caribe sau khi chiến dịch tấn công, bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hồi đầu tháng này. Nguồn cung dầu mỏ chủ yếu của Cuba tới từ Venezuela và ông Trump tuyên bố sẽ ngừng toàn bộ việc vận chuyển năng lượng từ Venezuela sang Cuba cho tới khi đạt được một thỏa thuận mới.
*************
Mỹ đối mặt hàng trăm cuộc biểu tình chống ICE trên toàn quốc
Hàng trăm cuộc biểu tình dự kiến diễn ra tại 50 bang của Mỹ trong ngày 30-31/1 nhằm phản đối các hành động truy quét nhập cư của ICE.
Đám đông lớn người biểu tình sáng 30/1 (tối 30/1 giờ Hà Nội) tập trung bên ngoài Tòa nhà Liên bang Whipple tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota để phản đối các hoạt động truy quét nhập cư của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE).
“Đuổi ICE đi!”, những người biểu tình mặc áo khoác dày và khăn quàng cổ giữa tiết trời giá buốt hô vang khẩu hiệu. “Không hận thù, chẳng sợ hãi, người nhập cư luôn được chào đón tại đây”, một khẩu hiệu khác vang lên.
Các nhóm sinh viên Đại học Minnesota trong ngày 30/1 cũng kêu gọi tổ chức cuộc tổng đình công trên toàn quốc với khẩu hiệu “Không làm việc. Không đi học. Không mua sắm. Ngừng tài trợ cho ICE” trong hai ngày cuối tuần, nhằm làm “tê liệt nền kinh tế”.
Ngày 31/1, phong trào 50501 (viết tắt của “50 cuộc biểu tình, 50 bang, một phong trào”) sẽ điều phối “Ngày hành động quốc gia” với nhiều cuộc biểu tình, tuần hành và lễ tưởng niệm tại tất cả 50 bang và thủ đô Washington.
Sau cái chết của ít nhất 8 người liên quan tới chiến dịch trấn áp nhập cư của ICE từ đầu năm, nhiều nhà hoạt động kêu gọi loại bỏ hoàn toàn sự hiện diện các đặc vụ di trú cùng Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP) tại các thị trấn, thành phố trên khắp nước Mỹ.
“Chúng tôi đang phản hồi nỗi phẫn nộ của người dân. Nhiều người vốn không quan tâm tới chính trị cũng phải thốt lên rằng ‘đây không phải là nước Mỹ mà tôi biết'”, Gloriann Sahay, điều phối viên của phong trào 50501, nói.
Làn sóng biểu tình nổ ra nhằm đòi công lý cho những nạn nhân bị đặc vụ ICE bắn chết, trong đó có hai công dân Mỹ da trắng Renee Nicole Good và Alex Pretti tại bang Minnesota.
Ngoài biểu tình, phong trào 50501 còn nhắm tới các nguồn hỗ trợ cho ICE. Nổi bật là chiến dịch No Housing for ICE, kêu gọi các khách sạn từ chối cho nhân viên cơ quan này lưu trú trong các đợt trấn áp người nhập cư, hay phong trào #DontServeICE vận động doanh nghiệp địa phương ngừng phục vụ đặc vụ di trú liên bang.
Phong trào cũng tuyên bố sẽ theo dõi sát sao các cuộc bỏ phiếu liên quan đến ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa (DHS) hoặc mở rộng quyền hạn của ICE, đồng thời ủng hộ những đối thủ tiềm năng thay thế các chính trị gia có quan điểm “ủng hộ ICE” trong kỳ bầu cử sắp tới.
Các hoạt động ngày 31/1 chỉ là một phần trong chiến dịch lớn kéo dài của phong trào 50501. Sau “Ngày hành động quốc gia”, nhóm dự kiến tổ chức “ngày vận động toàn quốc đòi luận tội Tổng thống Donald Trump” vào 17/2.
“Ngọn lửa phẫn nộ đã bùng lên”, bà Sahay nói. “Chúng tôi hy vọng mọi người sẽ cùng đứng lên vì tất cả người dân và vì giá trị cốt lõi của nước Mỹ”.
Ngọc Anh (Theo Guardian, CNN)
***********
Ông Trump lạnh nhạt với ‘bà trùm ICE’ sau hỗn loạn ở Minnesota
Tổng thống Mỹ không nhắc tên Bộ trưởng Noem, người phụ trách lực lượng ICE, trong cuộc họp nội các, sau những hỗn loạn vì chiến dịch truy quét nhập cư ở Minnesota.
Trong cuộc họp nội các tại Nhà Trắng ngày 29/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump lần lượt gọi tên, khen ngợi các quan chức chủ chốt trong chính quyền, nhưng tỏ ra lạnh nhạt bất thường với Bộ trưởng An ninh Nội địa (DHS) Kristi Noem, người được coi là gương mặt đại diện cho chiến dịch truy quét nhập cư với lực lượng Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) đóng vai trò chủ chốt.
Trong cuộc họp được phát sóng trực tiếp khoảng 80 phút, ông Trump lần lượt mời các thành viên chủ chốt trong nội các phát biểu, như đặc phái viên Steve Witkoff, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegset.
Tổng thống cũng gọi tên và khen ngợi loạt quan chức khác như Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum, và Bộ trưởng Nông nghiệp Brook Rollins. “Pam, cô đã làm rất tốt”, ông tán dương Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi, rồi mời Phó tổng thống JD Vance phát biểu vài lời.
Trong các cuộc họp nội các trước đây, ông Trump thường xuyên nhắc đến bà Noem, bởi truy quét nhập cư là một ưu tiên trong chính quyền. Nhưng lần này, Tổng thống Mỹ không đề cập gì đến Bộ trưởng An ninh Nội địa, thậm chí gần như không để ý đến sự hiện diện của bà.
Trong suốt thời gian lắng nghe các đồng nghiệp phát biểu, bà Noem giữ vẻ mặt nặng nề, không nở nụ cười nào. Việc bà không được nhắc tên hay mời phát biểu trong cuộc họp nội các được coi là động thái bất thường, theo giới quan sát.
Chủ đề về nhập cư cũng hầu như không được đề cập trong cuộc họp nội các hôm 29/1, dù chính quyền Trump trước đây thường xuyên nhắc đến vấn đề này.
Bà Noem đang hứng chỉ trích từ cả hai đảng, giữa lúc chính phủ Mỹ đang chịu sức ép sau vụ sĩ quan liên bang nổ súng khiến y tá Mỹ Alex Pretti thiệt mạng ở Minneapolis ngày 24/1.
Bà Noem đang đối mặt lời kêu gọi từ chức hoặc bị luận tội tại quốc hội. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis và Lisa Murkowski đã kêu gọi bà rời vị trí. Một số nghị sĩ Cộng hòa khác yêu cầu mở điều tra độc lập về cái chết của Pretti.
Pretti là công dân Mỹ da trắng thứ hai bị bắn chết kể từ khi chính quyền liên bang tăng cường truy quét nhập cư ở Minnesota vào tháng 12/2025. Anh cũng là người thứ 6 thiệt mạng trong chiến dịch truy quét trên toàn quốc do Tổng thống Trump phát động.
Cái chết của anh khiến nhiều người Minnesota phẫn nộ. Ngày 25/1, ông Trump cử trùm biên giới Tom Homan, người có quan điểm ôn hòa hơn về chiến dịch truy quét nhập cư, đến Minnesota để xoa dịu tình hình, trong khi Greg Bovino, chỉ huy đặc trách lực lượng Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) đang hoạt động tại Minneapolis, được rút khỏi thành phố.
Ngày 27/1, Tổng thống Mỹ nói bà Noem sẽ không bị sa thải như phe Dân chủ và một số nghị sĩ Cộng hòa kêu gọi. Nhưng theo giới quan sát, động thái “thay tướng” ở Minnesota cho thấy chính phủ thừa nhận các thách thức đang đối mặt.
Đức Trung (Theo People, AP, DailyBeast)
*******
Tàu khu trục tên lửa Mỹ cập cảng Israel
Tàu khu trục tên lửa USS Delbert D. Black của Mỹ đã cập cảng Eilat của Israel, động thái được mô tả là hiếm thấy.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo tàu khu trục tên lửa dẫn đường Mỹ USS Delbert D. Black hôm nay cập cảng Eilat, thành phố cực nam của Israel bên bờ Biển Đỏ. Chiến hạm Mỹ đã di chuyển từ Địa Trung Hải, qua kênh đào Suez ở Ai Cập để vào Biển Đỏ.
Theo IDF, đây là hoạt động “thường lệ và đã được lên kế hoạch từ trước, nằm trong khuôn khổ hợp tác định kỳ giữa quân đội Israel và Mỹ”. Trong khi đó, truyền thông Israel cho biết các tàu chiến Mỹ thường di chuyển ở Biển Đỏ nhưng hiếm khi cập cảng Eilat.
USS Delbert D. Black thuộc biên chế Hạm đội 5, đặt dưới quyền tác chiến của Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Đây là một trong những tàu khu trục hiện đại nhất của Hải quân Mỹ, được trang bị hệ thống chiến đấu Aegis có khả năng phòng thủ – tấn công nhằm đối phó máy bay, tên lửa và tàu mặt nước.
USS Delbert D. Black cũng có thể khai hỏa tên lửa hành trình Tomahawk để thực hiện các đòn tấn công chính xác tầm xa.
Mỹ những tuần gần đây liên tục đưa thêm khí tài đến Trung Đông, trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Tehran leo thang liên quan làn sóng biểu tình chống chính phủ bùng phát từ cuối tháng 12/2025 tại Iran, do giới thương nhân không hài lòng với tình hình kinh tế và đồng rial mất giá. Biểu tình ban đầu diễn ra ôn hòa trước khi leo thang thành bạo lực chết người.
Tổng thống Trump nhiều lần đề cập khả năng hỗ trợ người biểu tình, trong đó không loại trừ kịch bản ra lệnh không kích Iran. Tuy nhiên, các đồng minh của Washington đã cảnh báo ông Trump về hậu quả kéo dài nếu thực hiện cuộc tấn công. Iran sau đó tuyên bố cuộc biểu tình đã chấm dứt, với hơn 3.000 người thiệt mạng.
CENTCOM ngày 26/1 thông báo nhóm tác chiến tàu sân bay Abraham Lincoln đã đến Trung Đông và bắt đầu hoạt động ở khu vực. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 27/1 cho biết nước này đang triển khai thêm một hạm đội tới gần Iran, nhưng không nêu cụ thể.
Như Tâm (Theo Times of Israel, Xinhua)