Tin tức thế giới 23-3: Mỹ phá hủy công sự Iran ven Hormuz; Giá dầu thế giới tăng
BÌNH AN
7–9 minutes
Mỹ nói “leo thang để xuống thang”, tuyên bố sẽ phá hủy hoàn toàn công sự của Iran dọc theo eo biển Hormuz
Ngày 22-3, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã lên tiếng bảo vệ các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch quân sự chung chống lại nước này vào ngày 28-2, nói rằng “đôi khi bạn phải leo thang để xuống thang”.
“Đang diễn ra chiến dịch sử dụng các khí tài quân sự nhằm làm suy yếu các công sự của Iran dọc theo eo biển Hormuz. Chiến dịch này sẽ tiếp tục cho đến khi chúng bị phá hủy hoàn toàn” – ông Bessent nói.
Ông Bessent cũng phản bác cách truyền thông đưa tin về cuộc chiến, nói rằng người Mỹ hiện không có cách nhìn nhận đúng đắn về những gì các quan chức Mỹ đang thực hiện.
Ngoài ra, ông cũng chỉ đích danh Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Chris Murphy, người trước đó nhận định rằng chính quyền ông Trump đã “mất kiểm soát đối với cuộc chiến” và “hoàn toàn xa rời thực tế”.
“Điều đó là sai. Chúng tôi đã phá hủy các năng lực của Iran” – ông Bessent nhấn mạnh.
Trong diễn biến liên quan, Iran phát động đợt tấn công mới nhắm vào Israel. Mảnh vỡ từ tên lửa bị đánh chặn đã rơi xuống nhiều địa điểm ở miền nam và miền trung Israel, sau đợt tấn công tên lửa mới từ Iran. Cũng có các báo cáo về thiệt hại do đạn chùm gây ra.
Israel mở rộng chiến dịch trên bộ tại Lebanon
Ngày 22-3, quân đội Israel thông báo sẽ mở rộng chiến dịch trên bộ nhằm vào nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon, đồng thời cảnh báo đây sẽ là một chiến dịch kéo dài, sau khi Beirut tố Israel vi phạm trắng trợn chủ quyền của Lebanon.
Trước đó cùng ngày, lực lượng Israel được lệnh phá hủy các cây cầu mà họ cho là được Hezbollah sử dụng để vượt sông Litani. Truyền thông Lebanon cũng đưa tin về các cuộc tấn công của Israel ở miền nam nước này.
Phóng viên AFP cho biết đã nhìn thấy khói bốc lên từ một cây cầu bị tấn công bên ngoài thành phố Tyre.
“Chiến dịch chống lại tổ chức khủng bố Hezbollah mới chỉ bắt đầu. Đây là một chiến dịch kéo dài. Chúng tôi đang chuẩn bị triển khai các hoạt động trên bộ có mục tiêu và các đợt tấn công theo một kế hoạch được tổ chức bài bản” – Trung tướng Eyal Zamir, Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), tuyên bố.
Ukraine đang làm việc với các quốc gia vùng Vịnh mỗi ngày
Ngày 23-3, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết nước này đang làm việc với các quốc gia vùng Vịnh hằng ngày, đồng thời kêu gọi các nước khác đóng góp vào việc ổn định tình hình tại Trung Đông, trong bối cảnh các chuyên gia quân sự Ukraine được triển khai tới khu vực này.
“Chúng tôi đang làm việc với các quốc gia vùng Vịnh, và trên thực tế mỗi ngày chúng tôi đều liên lạc với những nước này ở cấp độ nhóm công tác. Đã có những kết quả cụ thể từ các đơn vị quốc phòng của chúng tôi. Chúng tôi đang cung cấp chuyên môn và sự hỗ trợ thực tế” – ông viết trên nền tảng X.
Ông bình luận: “Các quốc gia khác trên thế giới hiện cũng nên đóng góp vào việc ổn định tình hình”.
Tuần trước, Tổng thống Zelensky thông tin ông đã cử hơn 200 chuyên gia quân sự tới vùng Vịnh và Trung Đông nhằm hỗ trợ các chính phủ trong việc phòng thủ trước các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) của Iran.
Phía EU điện đàm với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi
Theo Hãng tin Reuters, một quan chức Liên minh châu Âu (EU) cho biết Đại diện cấp cao của EU về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vào ngày 22-3.
Bà Kallas cũng có các cuộc điện đàm riêng với người đồng cấp từ Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar và Hàn Quốc “về cuộc chiến ở Trung Đông, các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng, và nhu cầu cấp thiết phải mở lại eo biển Hormuz”.
“Các cuộc trao đổi này là một phần trong nỗ lực liên tục của EU nhằm tìm kiếm các giải pháp ngoại giao cho tình hình hiện nay” – vị quan chức nói thêm.
Theo một quan chức EU, bà Kallas gần đây nhất đã trao đổi với ông Araghchi vào hôm 18-3, khi bà nhấn mạnh rằng việc đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz là ưu tiên của châu Âu.
Trong diễn biến khác, Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Anh Keir Starmer đã thảo luận về việc cần thiết phải mở lại eo biển Hormuz để nối lại hoạt động vận tải biển toàn cầu.
Ông Zelensky: Nga đang cố gắng gia tăng tấn công, nhưng bị tổn thất nặng
Theo Hãng tin AFP, ngày 22-3, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết quân đội Nga đang tìm cách “tăng cường” các cuộc tấn công ở tiền tuyến, nhưng Ukraine đã gây ra những tổn thất nặng nề cho đối phương.
“Trong tuần này, chúng tôi quan sát thấy những nỗ lực của phía Nga nhằm gia tăng hoạt động tấn công, tận dụng điều kiện thời tiết thuận lợi hơn” – ông Zelensky cho biết trên mạng xã hội sau cuộc gặp với Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky.
Tuy nhiên, “kết quả hữu hình duy nhất đối với quân đội Nga là mức tổn thất gia tăng, khi hơn 8.000 binh sĩ Nga thiệt mạng và bị thương nặng chỉ trong bảy ngày qua”, theo ông Zelensky.
Hãng tin AFP cho biết họ không thể xác minh độc lập con số này.
Trước đó cùng ngày, Bộ Quốc phòng Nga cho biết các lực lượng của họ đã kiểm soát Potapivka, một ngôi làng nhỏ gần biên giới Nga tại vùng Sumy, phía bắc Ukraine. Quân đội Nga trong nhiều tháng đã tìm cách thiết lập “vùng đệm” tại khu vực Sumy.
Giá dầu thế giới tăng lên 113 USD/thùng
Theo Hãng tin AFP, giá dầu thế giới tiếp tục tăng vào đầu ngày 23-3 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tối hậu thư 48 giờ cho Iran phải mở eo biển Hormuz, nếu không phải đối mặt với việc bị tàn phá cơ sở hạ tầng năng lượng, và Israel cảnh báo rằng cuộc chiến sẽ tiếp diễn trong vài tuần nữa.
Ngay sau khi thị trường mở cửa, giá dầu thô WTI của Mỹ giao tháng 5 đã tăng 1,8% lên hơn 100 USD/thùng, trước khi giảm nhẹ trở lại. Giá dầu thô Brent giao tháng 5 tăng 1,7% lên 113,44 USD/thùng, trước khi giảm xuống.
Nhìn vào thế giới khác
**********
TIN TỔNG HỢP
RFI
(AFP) – Israel tấn công các cơ sở sản xuất vũ khí tại Teheran, cảnh báo về các mối đe dọa từ Iran. Vào ngày thứ 22 của cuộc xung đột tại Trung Đông, Nhà nước Do Thái, hôm qua 21/03/2026, thông báo đã tiến hành các cuộc tấn công vào các cơ sở được sử dụng để sản xuất tên lửa đạn đạo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng. Trong số những địa điểm bị tấn công, có một tổ hợp chuyên sản xuất và phát triển các thành phần tên lửa đạn đạo, một cơ sở kho lưu trữ, cũng như một địa điểm được bộ Quốc Phòng Iran sử dụng để sản xuất nhiên liệu cho tên lửa. Đồng thời, tổng tham mưu trưởng quân đội Israel, tướng Eyal Zamir, cho biết Iran đã phóng một tên lửa đạn đạo liên lục địa hai tầng với tầm bắn 4.000 km nhắm vào một mục tiêu của Mỹ trên đảo Diego Garcia. Ông Zamir nhấn mạnh tầm bắn của những tên lửa này có thể vươn tới các thủ đô châu Âu như Berlin, Paris hay Roma.
(Reuters) – Hoa Kỳ và Ukraina mở vòng đàm phán mới tại Florida để tìm giải pháp chấm dứt chiến tranh Ukraina. Đại diện Nga không có mặt. Trưởng đoàn Ukraina Rustem Umerov, hôm qua 21/03/2026, cho biết đã tiếp tục thảo luận với Mỹ về các vấn đề then chốt và những bước đi tiếp theo trong tiến trình đàm phán. Trước đó, Nga và Ukraina đã gặp nhau trong các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian tại Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất và Thụy Sĩ, đồng ý trao đổi tù nhân, nhưng chưa có đột phá cụ thể. Về phần mình, Nhà Trắng gọi cuộc họp này mang tính “xây dựng” nhằm thu hẹp và giải quyết các vấn đề còn tồn đọng. Hai bên sẽ tiếp tục đàm phán vào hôm nay 22/03.
(AFP) – Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính thăm chính thức Nga. Chính quyền Hà Nội thông báo như trên vào hôm nay 22/03/2026. Chuyến thăm của ông Chính kéo dài đến thứ Tư 25/03 nhằm tăng cường dự trữ năng lượng của Việt Nam trước tình trạng gián đoạn nguồn cung toàn cầu do chiến tranh ở Trung Đông. Chính phủ Việt Nam cho biết chuyến đi của thủ tướng Phạm Minh Chính còn nhằm thắt chặt quan hệ với Nga và mở rộng hợp tác trong thương mại, đầu tư và năng lượng. Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch chống Iran, giá xăng dầu tại Việt Nam đã tăng mạnh, với xăng 95 tăng 50% và diesel tăng 70%.
(AFP) – Năm 2025, lần đầu tiên Liên Hiệp Châu Âu nhập nhiều ô tô từ Trung Quốc hơn số ô tô EU xuất sang Hoa lục. Theo phân tích của hãng kiểm toán Ernst & Young (EY) công bố hôm 20/03/2026, xuất khẩu ô tô và linh kiện từ EU sang Trung Quốc giảm 34%, trong khi nhập khẩu từ Trung Quốc tăng 8%. Các hãng xe Trung Quốc như BYD vẫn gặp khó ở thị trường Đức, trụ cột ngành ô tô châu Âu, nơi Volkswagen, Mercedes-Benz và BMW giữ thị phần, nhưng Trung Quốc đạt được thành công ở các thị trường châu Âu khác, giành thị phần từ các hãng Đức. Ngành ô tô Đức năm 2025 tiếp tục suy giảm : doanh thu giảm 1,6% còn gần 528 tỷ euro, và việc làm giảm 6,2% xuống mức thấp nhất từ 14 năm qua.
(RFI) – Ý : Trưng cầu dân ý về cải cách tư pháp. Trưng cầu dân ý diễn ra từ hôm nay 22/03/2026 đến 15 giờ ngày mai 23/03. Dự luật về cải cách được chính phủ của thủ tướng Giorgia Meloni hết lòng ủng hộ để “nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống tư pháp“. Sự cải cách chính là nhằm phân tách sự nghiệp của thẩm phán và công tố viên. Những người ủng hộ cải cách tin rằng điều này sẽ chấm dứt nhiều năm xung đột giữa ngành tư pháp, mà thủ tướng Giorgia Meloni mô tả là “gắn với cánh tả”, và quyền lực chính trị. Nhưng phe đối lập lại coi cuộc cải cách này là “một mối đe dọa đối với sự độc lập của tư pháp”. Dự án cải cách này cũng là một thử thách chính trị lớn đối với thủ tướng Meloni, trong bối cảnh năm 2027 Ý tổ chức bầu cử Nghị Viện.
(AP) – Công tố viên đặc biệt điều tra mối liên hệ giữa Donald Trump với Nga qua đời, tổng thống Mỹ “hả hê”. Ông Robert S. Mueller III qua đời ở tuổi 81 hôm 20/03/2026. Từng là giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI), ông Mueller nổi tiếng nhờ cải tổ FBI thành lực lượng chống khủng bố sau vụ 11/09/2001, chuyển trọng tâm từ điều tra tội phạm nội địa sang ngăn chặn khủng bố, đồng thời duy trì phong cách kín đáo. Ông Mueller cũng là công tố viên đặc biệt điều tra sự dính líu của Nga trong chiến dịch tranh cử của Donald Trump vào năm 2016, xác nhận Matxcơva có can thiệp, nhưng không đủ bằng chứng để truy tố ông Trump. Ông Mueller được các tổng thống Bush và Obama ca ngợi vì tận tụy với công việc, bảo vệ pháp luật và cứu sống nhiều người. Về phần mình, đương kim tổng thống tỏ ra “hả hê” khi biết tin ông Mueller qua đời.
(AFP) – Tỷ phú Elon Musk dự kiến mở nhà máy chế tạo chip bán dẫn phục vụ lĩnh vực AI, công nghệ robot, các các trung tâm dữ liệu trong không gian. Thông báo về dự án của Elon Musk được đưa ra hôm 21/03/2026. Terafab sẽ được đặt gần Austin, bang Texas của Mỹ. Mục tiêu cuối cùng của dự án là sản xuất các chip có khả năng hỗ trợ công suất tính toán từ 100 đến 200 gigawatt trên Trái đất và một terawatt trong không gian. Tỷ phú người Mỹ cho biết dự án sẽ được thực hiện chung với công ty xe điện Tesla và công ty vũ trụ SpaceX của ông. Elon Musk không tiết lộ số tiền đầu tư ban đầu, nhưng các báo cáo trước đó trên truyền thông Mỹ ước tính con số này là 20 – 25 tỷ đô la.
**********
Chiến tranh Iran, cú sốc dầu lửa mới và những nước cờ của Donald Trump
Thụy My
15–19 minutes
Hai tuần sau vụ không kích đầu tiên của Israel và Mỹ vào Iran, Trung Đông rung chuyển, kéo theo cú sốc kinh tế toàn cầu. Các nước vùng Vịnh lưỡng lự chưa muốn can thiệp, châu Âu không còn ngoan ngoãn trước Washington, còn AI bắt đầu len lỏi vào binh pháp hiện đại. Trong khi đó, Donald Trump hướng sự chú ý về Cuba – nơi đang chịu áp lực nặng nề từ Mỹ. Bên cạnh đó, câu chuyện gia đình bí ẩn của tổng thống Nga vẫn khiến dư luận tò mò.
Quảng cáo
Hành tinh chao đảo vì cuộc chiến ở Trung Đông
Courrier International dịch bài viết của The New York Times nhận định, hai tuần sau vụ không kích đầu tiên của Israel và Mỹ vào Iran, kinh tế thế giới rúng động. Từ Âu sang Á, những nước đã từng bị ảnh hưởng bởi chiến tranh ở Ukraina và thuế quan của ông Donald Trump, nay cảm nhận cú sốc Iran. Những quả bom rơi xuống Iran và Trung Đông, nhưng làm rung chuyển cả các gia đình và doanh nghiệp toàn thế giới.
Tại Kansas, những người Mỹ muốn mua nhà bỗng thấy lãi vay cho 30 năm đã vượt mức 6 %. Ở Tây Ấn Độ, tang gia sững sờ phát hiện các cơ sở hỏa táng bằng khí đốt ngưng hoạt động cho tới khi có lệnh mới. Tại Việt Nam, chủ các cây xăng treo bảng « Hết xăng ». Ở Kenya, nông dân và thương gia lo sợ trà xuất khẩu sang Iran nằm trên bến sẽ hư hại. Từ Hoa Kỳ, Canada tới châu Âu, Mêhicô, nhà nông tái mặt vì giá phân bón tăng vọt.
Cuộc chiến ở Iran đang giáng một đòn nặng nề vào nền kinh tế toàn cầu vốn đã suy yếu do sự sụp đổ của trật tự thương mại quốc tế, chiến tranh ở Ukraina và các chính sách rối loạn của Donald Trump. David Goldwyn, nhà cựu ngoại giao Mỹ nhận xét việc eo biển Ormuz bị phong tỏa là « phát súng ân huệ » – kịch bản thảm họa mà mọi người đều lo ngại. Không giao hàng được, giá vận chuyển và bảo hiểm tăng. Giá xăng tăng, mà cả thực phẩm, thuốc men, vé máy bay, điện, dầu ăn, chất bán dẫn…đều tăng giá. Cho dù chiến tranh có kết thúc tương đối nhanh đi nữa, sự bất ổn khiến người tiêu dùng ngần ngại chi tiền, các công ty không muốn đầu tư.
Quảng cáo
Sự thay đổi tương quan lực lượng ở Trung Đông có thể tạo ra một loạt hậu quả kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm. Tác giả Meg Jacobs nhắc nhở, giá cả không xuống ngay sau khi cú sốc dầu lửa 1973-1974 kết thúc mà kéo dài đến tận cuối thập niên. Cuộc chiến khiến Vladimir Putin bỗng ở thế mạnh hơn vì giá dầu cao nuôi dưỡng bộ máy chiến tranh, châu Âu vừa thoát được phần nào sự lệ thuộc năng lượng Nga lại bị cú sốc mới. Nhất là kỹ nghệ Đức như hóa chất, dược phẩm, xe hơi tiêu thụ rất nhiều năng lượng.
Châu Á bị ảnh hưởng nhiều nhất vì lệ thuộc năng lượng nhập khẩu, và nhạy cảm với hối suất. Nợ công của các nước giàu và nghèo đều tăng, có nghĩa là số tiền lẽ ra chi cho y tế, đường sá, nhà ở, giáo dục phải dùng để trả lãi. Cuộc chiến tranh Iran cho thấy ông Trump sẵn sàng dùng vũ lực để đạt các mục tiêu chính trị và kinh tế.
Tham chiến hay không ? Thế lưỡng nan của vùng Vịnh
Courrier International đặt vấn đề, liệu các quốc gia vùng Vịnh có tham chiến hay không. Các quốc gia này bắt đầu mất kiên nhẫn, hơn nữa thượng nghị sĩ Lindsey Graham thân cận với tổng thống Donald Trump hôm 09/03 đã đe dọa « hậu quả » nếu họ không đứng cạnh Hoa Kỳ. Chuyên gia Bilal Y. Saab của Chatham House cho rằng các nước này sẽ không còn kềm chế nếu các vụ tấn công của Iran làm người bản xứ thiệt mạng và gây tổn hại kinh tế nghiêm trọng.
Nhưng trong số sáu vương quốc dầu lửa, chỉ hai nước có khả năng chiến đấu thực sự là Ả Rập Xê Út và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất nhờ không lực. Quân đội Ả Rập Xê Út có 449 chiến đấu cơ trong đó có nhiều loại hiện đại như F-15, Eurofighter Typhoon, Tornado mà cszo nhiều quốc gia thèm muốn. Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất cũng nhiều loại vũ khí của Mỹ và Pháp. Tuy nhiên quân đội hai nước này không có kinh nghiệm chiến đấu. Mặt khác, họ cũng sợ bị Donald Trump bỏ rơi giữa chừng và phải tự đối phó với Iran càng lúc càng hung hăng.
Dù bộ trưởng quốc phòng Mỹ Pete Hegseth hàm ý là đã được các nước vùng Vịnh cho phép sử dụng các căn cứ quân sự tại chỗ nhưng thực tế bị giới hạn. Các nước này cũng có thể nhắm vào các bệ phóng hỏa tiễn Iran, hoặc tham gia giữ an ninh eo biển Ormuz. Trong khi chờ đợi, ngoại trưởng Marco Rubio đã đặc cách cho đẩy nhanh việc bán khẩn cấp 16,5 tỉ đô la vũ khí cho Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, Koweit, Jordanie chủ yếu là hệ thống chống hỏa tiễn Patriot và Thaad.
Châu Âu không ngoan ngoãn trước Washington
Vì sao các nước châu Âu không đáp ứng lời kêu gọi tham gia giữ an ninh eo biển Ormuz của Hoa Kỳ. Le Nouvel Obs nhắc lại trong chiến tranh Irak, Washington có sự trợ giúp của các đồng minh Anh, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan. Trong số 48 nước trong liên minh có 12 quốc gia thành viên Liên hiệp châu Âu. Hai mươi ba năm sau, Mỹ vô cùng cô đơn. Tướng Pháp Michel Yakovleff so sánh với « thuyền trưởng Titanic muốn bán vé tiệc tối giá rẻ sau khi va vào băng sơn ».
Đại diện ngoại giao châu Âu Kaja Kallas tuyên bố : « Khởi động một cuộc chiến cũng giống như một chuyện tình : bắt đầu thì dễ nhưng kết thúc thì khó ». Estonia nhận xét mục đích của Mỹ không rõ ràng và nhấn mạnh « Đó không phải là chiến tranh của châu Âu ». Các bộ trưởng ngoại giao Litva và Ba Lan cho rằng NATO nên « nghiên cứu » nếu Mỹ chính thức yêu cầu. Thật ra EU cũng có một lá bài là chiến dịch « Aspides », tiến hành từ tháng 2/2024 ở Hồng Hải để đáp trả những vụ tấn công của phe Houthi ngoài khơi Yemen. Nhưng « Aspides » còn thiếu phương tiện, chỉ hai, ba chiến hạm trong khi cần đến 12 chiếc, và tạm thời không nước nào muốn mở rộng chiến dịch sang eo biển Ormuz.
The Economist nhận xét chiến tranh ở Iran khiến tổng thống Donald Trump yếu đi ở ba điểm lâu nay là ưu thế của ông : khả năng áp đặt cách nhìn lên thế giới, dùng các công cụ gây ảnh hưởng và thống trị đảng Cộng Hòa. Nếu chiến tranh kéo dài, giá dầu tăng, thị trường chứng khoán lao dốc, Trump có thể tìm kiếm chiến thắng ở nơi khác như Cuba chẳng hạn. Đồng thời cảnh báo Trump sẽ dễ nóng giận hơn và trở nên nguy hiểm : bỏ rơi NATO, Ukraina, uy hiếp các nước châu Mỹ la-tinh, đòi Nhật Bản và Hàn Quốc chi thêm phí bảo vệ, áp dụng thuế quan tối đa. Nên thận trọng vì Trump là một « loser » rất tệ.
Tướng H.R. MacMaster : Iran đánh giá sai về ý định của Mỹ
Trả lời L’Express, tướng H.R. McMaster, cựu cố vấn an ninh quốc gia cho rằng Iran đã lầm về quyết tâm và ý định của Washington. Ông tỏ ra ngạc nhiên vì Teheran không ngần ngại tấn công 14 nước khác nhau trong khu vực. Theo ông, điều này cho thấy Mỹ và Israel đã đúng khi muốn ngăn chế độ thần quyền trở thành mối đe dọa cho khu vực và kinh tế thế giới. Còn lại thì những gì diễn ra không xa lạ với giới quân sự.
Từ 20-30 năm qua hàng năm quân đội Mỹ vẫn tập trận giải tỏa eo biển Ormuz, nghiên cứu nhiều kịch bản khác nhau. Trong chiến tranh Iran-Irak1981-1988, hai bên từng bắn vào tàu dầu của nhau. Iran dùng drone tấn công cơ sở dầu khí của Ả Rập Xê Út từ 2019, bắn hỏa tiễn đạn đạo vào người Kurdistan ở Irak, vào những người đối lập với Bachar Al Assad ở Syria, vào Israel. Đặt thủy lôi ở vịnh Pecxich thì Teheran đã làm từ thập niên 80.
Iran lao vào mọi hoạt động phá hoại từ 1979, năm mà các nhà ngoại giao Mỹ bị bắt làm con tin ở Teheran. Để gỡ thủy lôi, nay các tàu Mỹ có thể dùng công nghệ phá hủy từ xa, và sắp tới có thể Anh, Pháp sẽ trợ giúp. Một điều nữa khiến vị tướng khó thể hiểu, là báo chí phương Tây sẵn ghét ông Donald Trump đã có thái độ hầu như khoan hòa với chế độ Iran từng thảm sát 40.000 người dân. Dù người ta nghĩ sao về ông, Trump đã chú trọng địa chính trị, tái lập khả năng răn đe của Mỹ. Bắt đầu bằng việc bắt Nicolas Maduro, và chiến dịch chống chế độ Iran đã gây hấn với phương Tây từ 47 năm qua cũng theo hướng này.
Theo tướng H. R. McMaster, Iran đang mất dần khả năng tấn công các nước vì Mỹ-Israel tiếp tục đánh vào những bệ phóng, nơi sản xuất drone, hỏa tiễn, các quan chức phụ trách việc đàn áp dân. Ông cho rằng có ba kịch bản cho Iran. Tệ hại nhất là một Cộng Hòa Hồi giáo luôn do Vệ binh Cách mạng lãnh đạo, sẽ cố gắng tái lập khả năng phá hoại « Đại Satan » (Hoa Kỳ) và « khối ung thư » (Israel) cũng như các láng giềng Ả Rập. Thứ hai, chế độ sụp đổ mà không có lực lượng chính trị thay thế, đất nước rơi vào nội chiến. Kịch bản lạc quan nhất là người dân Iran đạt được đồng thuận giữa nhiều nhóm đối lập, chiếm được quyền ở một số vùng và kiểm soát được các định chế, lập ra một chính phủ chuyển tiếp.
Ở vào địa vị các tướng lãnh Iran, ông sẽ đầu hàng, giao nộp vũ khí lập tức. Họ đã sai khi ngỡ rằng khi phá hoại kinh tế thế giới, tổng thống Trump bị áp lực sẽ ngưng chiến. Donald Trump sẽ không ngưng một khi chưa đạt được mục đích tối thiểu là hủy diệt kho vũ khí Iran, và theo tướng H. R. McMaster, công việc này mất từ 5 đến 8 tuần nữa.
Binh pháp trong kỷ nguyên AI
L’Express nói về « Nghệ thuật tinh tế của chiến tranh trong kỷ nguyên trí thông minh nhân tạo (AI) ». Khả năng vô biên của AI kể từ khi ChatGPT xuất hiện, mang lại lợi ích chưa từng thấy trong các chiến dịch quân sự. Người ta tham khảo ChatGPT về nơi du lịch, khi bị ho kéo dài, nhờ chỉnh sửa thư từ…nhưng liệu có thể dùng AI để phóng hỏa tiễn sang kẻ thù hay không ? Đó là điều mà Lầu Năm Góc đề nghị đế sử dụng Claude, AI của công ty Anthropic trong chiến tranh Iran. Vài tháng trước đó, Anthropic cũng góp phần trong vụ bắt cóc nhà độc tài Maduro.
Phó đô đốc Vincent Sébastien cho biết AI giúp nhanh chóng lập kế hoạch tấn công thay vì huy động hàng trăm nhà phân tích. Những dữ liệu từ nhiều nguồn : tình báo, luồng tiền, ảnh vệ tinh, tỉ lệ sử dụng xăng và điện tại một số khu vực…để nhận ra những dấu hiệu bất thường. Ngay từ ngày đầu tiên, Mỹ đã tấn công trên 1.000 mục tiêu ở Iran, việc này cần tổng hợp, phân tích lượng dữ liệu khổng lồ, phải điều hợp đồng thời rất nhiều chiến đấu cơ trên bầu trời, quỹ đạo hỏa tiễn, phối hợp tấn công…Nhiệm vụ này quá phức tạp đối với con người.
Theo Financial Times, vụ tiêu diệt đại giáo chủ Ali Khamenei là kết quả một chiến dịch chu đáo, thực hiện được nhờ xâm nhập hệ thống camera giám sát ở Teheran và điện thoại di động của nhân viên an ninh. Một cuộc chiến tranh 3.0 với các chương trình AI. Nhưng phải có được xác nhận của một người thân cận giáo chủ về sự hiện diện của Khamenei trong tòa nhà mới có thể ra lệnh tấn công. Câu hỏi về đạo đức và độ tin cậy của « AI generative » (tạm dịch Trí tuệ nhân tạo tạo sinh) vẫn còn đó. Một nghiên cứu của King’s College cho thấy, đối địch trong một trận đánh ảo, ChatGPT của OpenAI, Claude của Anthopic và Gemini Flash của Google, cuối cùng đã đe dọa dùng vũ khí nguyên tử.
Cuba, đích nhắm mới của Donald Trump ?
Nhìn sang châu Mỹ la-tinh, Le Point đặt câu hỏi « Phải chăng Cuba sẽ là mục tiêu sắp tới của Donald Trump ? ». Tuần báo cho rằng tổng thống Mỹ muốn làm quên đi thất bại trong chiến tranh thương mại với Trung Quốc và sự hỗn loạn do thuế quan gây ra. Sau khi chiến dịch « Cơn thịnh nộ kinh hoàng » vấp phải sự kháng cự của Teheran, vùng Vịnh rối loạn, cú sốc dầu lửa thứ ba, eo biển Ormuz bị phong tỏa, Donald Trump hướng sự chú ý về phía Cuba. Ông tuyên bố « Cuba đang sống những giờ phút cuối cùng » và ông có thể « nắm quyền kiểm soát Cuba một cách hữu nghị…hoặc là không ! ».
Bị Washington bỏ quên kể từ đầu thế kỷ 21, khu vực Mỹ Latinh đã trở lại vị trí hàng đầu trong các ưu tiên của Hoa Kỳ dưới thời Donald Trump. Nhưng cũng như với Iran, ông Trump không có chiến lược nhất quán, các quyết định bốc đồng được đưa ra với giấc mơ được ghi tên vào lịch sử. Cuba có nhiều điểm tương đồng với Venezuela và Iran. Chế độ Castro nuôi dưỡng sự thù ghét phương Tây, đàn áp đối lập, làm kinh tế suy sụp, nhập khẩu toàn bộ hàng hóa, xã hội chìm trong tuyệt vọng. Sự sụp đổ của Nicolas Maduro giáng một đòn mạnh vào Cuba : không còn dầu lửa, cúp điện thường xuyên, thiếu nước và thực phẩm, giáo dục y tế và giao thông tê liệt.
Marco Rubio muốn áp dụng mô hình Venezuela, bí mật thương lượng với Raul Guillermo Rodriguez Castro, một trong những cháu trai của Fidel Castro. Tuy nhiên tổng thống Diaz-Canel không chịu đầu hàng, các nhà lãnh đạo ẩn náu trong vô số đường hầm ở La Habana mà quân đội cách mạng đã chuẩn bị du kích chiến từ 1959 nếu Mỹ tấn công.
Dù vậy Hoa Kỳ có thể dựa vào sự dịch chuyển ngoạn mục sang cánh hữu của châu Mỹ la-tinh. Cuộc cách mạng tự do của Javier Milei ở Achentina đã thành công khi đưa tăng trưởng lên 5 %, giảm lạm phát, số người nghèo giảm phân nửa. Bên cạnh đó là chiến thắng của José Antonio Kast ở Chilê, Rodrigo Paz tại Boliviea, Daniel Noboa Azin ở Équateur, Nayib Bukele ở Costa Rica, Nasry Asfura tại Honduras. Cánh tả chỉ còn Brazil và Colombia đang yếu thế, Nicaragua, Venezuela và Cuba đang chịu « án treo ».
Do đó, châu Mỹ la-tinh đang đứng trước cơ hội lịch sử để có được tự do chính trị, thúc đẩy kinh tế và hiện đại hóa xã hội. Nhưng phải vượt qua cám dỗ của chủ nghĩa dân túy và bạo lực cách mạng, không từ bỏ quyền kiểm soát vận mệnh của chính mình. Tác giả Mario Vargas Llosa đã nhắc nhở rằng « chủ nghĩa dân tộc là văn hóa của những người thiếu văn hóa, là tôn giáo của chủ nghĩa địa phương hẹp hòi, và là bức màn khói che giấu định kiến, bạo lực và thường là phân biệt chủng tộc ».
Ai thực sự là mẹ của Putin ?
Le Point có bài điều tra về « Hai bà mẹ của Vladimir Putin ». Trong khi Liên Hiệp Quốc đưa ra bản báo cáo về việc Nga bắt cóc trẻ em Ukraina, tuần báo cho rằng không phải là vô ích khi tìm hiểu về thời thơ ấu đầy bí ẩn của ông chủ điện Kremlin. Từ 9 năm qua, bà Vera Nikolaïevna Putina khẳng định Vladimir Putin, tên gọi ở nhà là Vova, chính là con trai của bà. Vera nói trước ống kính của đạo diễn Ineke Smits năm 2009 là bà mong mỏi được ôm hôn lần cuối người con không gặp lại từ năm 10 tuổi.
Tổng thống Putin đã kể lại với nhà báo Nga viết tiểu sử, ông là con của Vladimir Spiridonovitch Putin, một người lính tàu ngầm bị thương trong vụ vây hãm Leningrad năm 1941, và nữ công nhân Maria Ivanovna. Như vậy Putin hoàn toàn chính danh khi diễu hành trong mỗi dịp lễ 9 tháng Năm, giơ cao chân dung người cha với « Trung đoàn Bất tử ». Nhưng ở Metekhi, ngôi làng Gruzia gần Gori, nơi sinh Stalin, người ta tin rằng Vova và ông chủ điện Kremlin là một người.
Những năm 1940 ở Perm thuộc Oural, cô sinh viên điện Vera Nikolaievna yêu anh sinh viên cơ khí Platon Privalov, nhưng một ngày nọ phát hiện Platon đã có vợ trong khi cô đã mang thai. Vova sinh tháng 10/1950 được giao cho ông bà ngoại nuôi, năm 3 tuổi thì mẹ nuôi tiếp nhưng đến 10 tuổi thì lại phải trao cho bên ngoại lần nữa vì chồng sau người Gruzia không thích. Ông ngoại bệnh, Vova được cho vào nội trú, sau đó được một cặp vợ chồng không con trong họ hàng nhận nuôi
Nhà báo Yuri Felshtinsky nhớ lại hôm 09/03/2000, đồng nghiệp Artyom Borovik, giám đốc nổi tiếng của tạp chí Top Secret liên quan đến nhà đối lập Iouri Loujkov, đô trưởng Matxcơva thời đó, đã thiệt mạng trong một tai nạn máy bay bí ẩn trong khi ông chuẩn bị đăng tải những tiết lộ về Vera Putina, hai tuần trước bầu cử tổng thống vòng một.
Người đầu tiên phát hiện ra bà Vera là Vakha Ibragimov, thư ký báo chí của Dudaev, tổng thống Chechnya, sau này đã xuất bản cuốn « Cuộc sống vô cùng bí mật của Tổng thống Nga ». Ibragimov viết rằng Borovik, được các nhà báo Chechnya liên lạc, đã đến gặp Vera Putina phỏng vấn. Tháng Giêng năm 2000, các điệp viên KGB đã đến Metekhi để tịch thu ảnh gia đình của Vera, ra lệnh cho bà không bao giờ được nói về Vova. Tổng thống Gruzia Eduard Shevardnadze, khi được các nhà báo chất vấn, đã né tránh vấn đề. Trước khi qua đời năm 2023, bà Vera vẫn thật thà khẳng định sẵn sàng cho xét nghiệm ADN để chứng minh sự thực.
***
Dù khẳng định Anh không tham chiến, nhưng Luân Đôn đã dấn sâu hơn vào khủng hoảng Trung Đông – RFI
Nguyễn Giang
4–5 minutes
Sau một vài tuần đắn đo, Anh quốc đã dấn sâu hơn vào nỗ lực giải quyết khủng hoảng Trung Đông, qua quyết định cho Hoa Kỳ dùng căn cứ ở quần đảo Chagos tại Ấn Độ Dương để oanh kích Iran nhằm « khai thông eo biển Hormuz ».
Tuy thế, Luân Đôn vẫn không cho Hoa Kỳ dùng căn cứ trên đảo Síp, nằm ở châu Âu, vào nhiệm vụ tương tự. Anh nói với Iran là « không tham chiến », đồng thời cử một tàu ngầm mang động cơ nguyên tử tới Biển Ả Rập để phòng vệ.
Từ Luân Đôn, thông tín viên Nguyễn Giang giải thích các động thái mới nhất này của Anh :
« Chỉ trong hai ngày qua, quan điểm của Anh đã có sự dịch chuyển đáng kể, tuy « khá cầm chừng » (measured) nhưng đã dấn sâu hơn vào khủng hoảng Trung Đông.
Một mặt, Anh đã cho phép Hoa Kỳ dùng căn cứ Diego Garcia, thuộc quần đảo Chagos (từng là lãnh thổ của Mauritius, một cựu thuộc địa Anh), để bắn phá “các điểm xuất phát của hỏa lực Iran bắn vào các đồng minh, đối tác của Anh ở Vùng Vịnh”.
Nằm ngoài tầm bắn chừng 3000 km của tên lửa đạn đạo Khorramshahr của Iran, căn cứ Diego Garcia cho phép Hoa Kỳ triển khai các phi cơ ném bom chiến lược như B-52 để oanh kích Iran nhằm mở hải lộ qua eo biển Hormuz.
Anh coi đây là một phần của điều khoản “phòng vệ tập thể” với Hoa Kỳ. Hành động được các báo cho là “kéo Anh lại gần hơn (closer) tới xung đột” nhưng chính thức thì Anh vẫn không trực tiếp tham gia oanh kích Iran.
Hôm nay 22/03/2026 có tin tàu ngầm mang động cơ nguyên tử HMS Anson của Hải quân Hoàng gia (Royal Navy) đã tới Biển Ả Rập để hỗ trợ phòng vệ cho các đồng minh, đối tác. Tàu chở hỏa tiễn Tomahawk Block IV và ngư lôi Spearfish. Đây là các loại vũ khí có thể giúp Anh phong tỏa và bắn vào lãnh thổ Iran ở tầm tác xạ 1000 km “nếu tình hình xấu đi”, theo bình luận của nhà báo James Saunders trên trang SkyNews.
Mặt khác, Anh vẫn không cho Hoa Kỳ dùng căn cứ trên đảo Síp (Cyprus) để cử máy bay oanh kích Iran, nhằm tránh lôi kéo thêm một đồng minh châu Âu vào chiến sự. Drone bắn vào căn cứ của Anh ở Síp tuần trước này được cho là do Lực lượng Hezbollah thân Iran phóng đi từ Liban, chứ không phải do Iran bắn đi.
Nhìn tổng quan thì thái độ của Anh vẫn là muốn hạ nhiệt khủng hoảng, vì việc Iran chặn eo biển Hormuz đang có ảnh hưởng xấu đến kinh tế Anh, nên Luân Đôn phải hành động.
Quan điểm của Anh được ngoại trưởng Anh, bà Yvette Cooper, nói thẳng với phía Iran trong cuộc điện đàm với người đồng nhiệm, ông Abbas Araghchi. Bà Cooper nói Iran cần chấm dứt các cuộc tấn công “liều lĩnh” vào một loạt nước trong Vùng Vịnh Ba Tư là đồng minh và đối tác của Anh. Chính vì Iran chặn hải lộ eo biển Hormuz, nên Anh đã có “các hoạt động tự vệ (defensive operations)” để bảo vệ lãnh thổ, các lợi ích và nhân sự trong vùng. Đáp lại, Iran coi là Anh “đã tham chiến” và đe dọa “các nhân sự của Anh” sẽ là mục tiêu tấn công.
Có thể nói, Luân Đôn vẫn giữ kênh liên lạc với Tehran và không ủng hộ phương án “thay đổi chế độ” (regime change) mà Hoa Kỳ nhắc tới, nhưng lại đang tiến lại gần việc can dự vào khủng hoảng Trung Đông. Việc Anh sẽ làm gì tiếp sẽ phụ thuộc nhiều vào diễn biến tình hình trên thực địa của một cuộc chiến được dự báo còn kéo dài và rất tàn khốc ».
***********
Arab Saudi trục xuất loạt nhà ngoại giao Iran
Arab Saudi yêu cầu tùy viên quân sự và ba nhân viên sứ quán Iran phải rời đi trong vòng 24 giờ, do các cuộc tấn công liên tiếp của Tehran vào lãnh thổ nước này.
Bộ Ngoại giao Arab Saudi ngày 21/3 cho biết họ đã tuyên bố tùy viên quân sự cùng trợ lý và ba nhân viên đại sứ quán Iran tại Riyadh là “những người không được chào đón”. Theo đó, những người này phải rời khỏi lãnh thổ Arab Saudi trong vòng 24 giờ.
Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Arab Saudi nhấn mạnh việc Iran tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng dân sự, lợi ích kinh tế, cơ sở ngoại giao của nước này đã “cấu thành hành động vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế”.
Riyadh cảnh báo các cuộc tấn công tiếp theo của Tehran sẽ khiến tình hình leo thang hơn nữa, gây “hậu quả nghiêm trọng” đối với mối quan hệ hiện tại và tương lai giữa hai nước.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Ngoại trưởng Arab Saudi, Thái tử Faisal bin Farhan Al Saud, đầu tuần này cho biết lòng tin vào Iran đã “tan vỡ”, đồng thời khẳng định quyền tự vệ của đất nước ông.
Để đáp trả chiến dịch tấn công của Mỹ, Israel từ ngày 28/2, Iran đã nhắm mục tiêu vào nơi đặt khí tài quân sự của Washington tại Arab Saudi và các nước vùng Vịnh khác, gây thiệt hại về dân sự, cơ sở năng lượng. Chiến sự Trung Đông gây hỗn loạn trên khắp khu vực và làm chao đảo thị trường năng lượng toàn cầu.
Arab Saudi, quốc gia sở hữu trữ lượng dầu thô lớn thứ hai thế giới, đã bị tấn công bằng hàng trăm tên lửa và máy bay không người lái từ khi chiến sự bùng phát. Phần lớn trong số đó đã bị đánh chặn, nhưng các mảnh vỡ đã rơi xuống đất phát nổ, gây cháy và hư hại tại nhiều địa điểm.
Các cơ sở năng lượng ở phía đông Arab Saudi cũng liên tục bị Iran nhắm mục tiêu. Tại thủ đô Riyadh, đại sứ quán Mỹ bị hai máy bay không người lái tấn công hồi đầu tháng này.
Quan hệ giữa Arab Saudi và Iran từ trước đến nay luôn gặp nhiều trắc trở, nhưng hai nước đã bắt đầu quá trình hòa giải do Trung Quốc làm trung gian vào ba năm trước.
Bộ Ngoại giao Qatar hôm 19/3 cũng đã trục xuất tùy viên quân sự, tùy viên an ninh cùng toàn bộ nhân viên làm việc tại hai bộ phận này của đại sứ quán Iran. Theo cơ quan này, quyết định được đưa ra sau “những hành động tấn công liên tục và mang tính thù địch của Iran nhằm vào Qatar, vi phạm chủ quyền và an ninh của đất nước, đồng thời đi ngược lại quy định của luật pháp quốc tế, Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và các quy tắc quan hệ láng giềng hữu nghị”.
Iran chưa bình luận về các động thái trên. Nước này khẳng định sẽ tiếp tục tấn công vào mục tiêu của Mỹ, Israel cũng như những quốc gia hỗ trợ họ tiến hành chiến dịch tấn công Iran.
Huyền Lê (Theo Al Jazeera, AFP)
***********
Quân nhân Israel bị nghi tuồn thông tin lá chắn Vòm Sắt cho Iran
Một lính dự bị Israel bị bắt với cáo buộc làm gián điệp và chuyển thông tin về hệ thống phòng không Vòm Sắt cho Iran.
Giới chức Israel hôm 20/3 thông báo Raz Cohen, lính dự bị 26 tuổi, bị bắt với cáo buộc liên lạc với các đặc vụ tình báo Iran và nhận chỉ thị thực hiện loạt nhiệm vụ, trong đó có chuyển thông tin về hệ thống phòng không Iron Dome (Vòm Sắt) và các dữ liệu nhạy cảm khác.
Hoạt động của Cohen bị Cơ quan An ninh Israel (Shin Bet) và đơn vị điều tra tội phạm quốc tế của cảnh sát nước này phát hiện. Theo cáo trạng, Cohen đã thực hiện hành vi phạm tội trong nhiều tháng trước khi xung đột Trung Đông bùng phát ngày 28/2.
Cảnh sát Israel và Shin Bet cho biết Cohen từng phục vụ trong một đơn vị vận hành tổ hợp phòng không Vòm Sắt. Nghi phạm biết mình đang làm việc với điệp viên Iran và đã khoản tiền số tương đương 1.000 USD để thực hiện nhiệm vụ được giao.
Cohen đối mặt với tội danh hỗ trợ đối phương trong thời gian xảy ra chiến sự, chuyển giao thông tin với ý định làm tổn hại an ninh quốc gia. Theo luật pháp Israel, binh sĩ này có thể nhận mức án chung thân hoặc tử hình, song hình phạt nặng nhất gần như chưa bao giờ được thi hành.
“Cảnh sát Israel và Shin Bet một lần nữa cảnh báo người dân không liên lạc với điệp viên từ các quốc gia thù địch hoặc những quan chức không rõ danh tính, đặc biệt không được thực hiện nhiệm vụ mà họ giao để nhận tiền hay bất cứ lý do nào khác”, tuyên bố chung của hai cơ quan có đoạn.
Shin Bet và cảnh sát Israel cũng cho biết một số quốc gia vẫn tiếp tục tuyển mộ và lợi dụng người dân địa phương để “làm nhiệm vụ gián điệp ở Israel, kể cả trong xung đột hiện tại”.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin trên.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) hôm 22/3 tuyên bố đã đánh chặn thành công 92% trong tổng số hơn 400 tên lửa đạn đạo Iran phóng vào nước này từ đầu xung đột.
Các tổ hợp phòng không tầm xa như Arrow có thể chặn tên lửa Iran trước khi chúng kích hoạt đầu đạn chùm, trong khi nhiệm vụ phá hủy đạn con sẽ dành cho tổ hợp phòng không tầm ngắn như Vòm Sắt. Tuy nhiên, không phải lúc nào hệ thống Vòm Sắt cũng có thể chặn hết đạn con.
Nguyễn Tiến (Theo AP, AFP, Times of Israel)
**********
Cuba mất điện toàn quốc lần 2 trong chưa đầy một tuần
Hoài Linh
2–3 minutes
Hãng tin CNN và BBC dẫn thông báo của bộ trên cho biết: “Hệ thống điện quốc gia đã bị ngắt hoàn toàn. Các quy trình khôi phục đã bắt đầu được thực hiện”.
Ngay trước khi mất điện hôm 21/3, công ty điện lực quốc gia Cuba (UNE) đã thông báo trên mạng xã hội rằng họ dự kiến sẽ thiếu hụt 1.704 megawatt điện trong thời gian cao điểm nhất vào tối thứ Bảy (21/3).
Cuba vẫn đang trong quá trình hồi phục sau lần mất điện toàn quốc xảy ra vào đầu tuần này. Quốc gia vùng Caribe này đã phải hứng chịu 3 lần mất điện lớn trong tháng 3 do lệnh cấm vận nhiên liệu của Mỹ cắt đứt nguồn nhập khẩu dầu mỏ từ nước ngoài cho Cuba, vốn cần thiết để duy trì hoạt động của các nhà máy điện.
Một liên minh các nhóm xã hội chủ nghĩa quốc tế đã đến Havana vào cuối tuần này để thể hiện sự ủng hộ đối với chính phủ Cuba, mang theo các khoản viện trợ gồm tấm pin mặt trời, bộ dụng cụ thực phẩm cơ bản và thuốc men. Đội tàu “Nuestra America”, một đội tàu viện trợ khởi hành từ Mexico dự kiến sẽ đến cảng Havana vào ngày mai (23/3).
Tuần trước, Chủ tịch Cuba Díaz-Canel đã xác nhận trong một bài phát biểu toàn quốc rằng Havana đang đàm phán với các đối tác Mỹ để chấm dứt lệnh cấm vận nhiên liệu. Nhà lãnh đạo này cho biết, Cuba đã không nhận được dầu từ các nhà cung cấp nước ngoài trong ba tháng qua. Cuba chỉ sản xuất được khoảng 40% lượng nhiên liệu cần thiết cho nền kinh tế của mình.
Cuộc khủng hoảng năng lượng mới nhất đã làm ngừng hầu hết hoạt động du lịch đến Cuba, làm gián đoạn giáo dục, cắt giảm dịch vụ tại các bệnh viện và ngăn cản nông dân đưa nông sản ra thị trường.
**********
Bộ chỉ huy quân sự cấp cao của NATO lần đầu thăm Ukraine
Hoài Linh
2–3 minutes
Trang Ukranews dẫn thông báo đăng tải trên Facebook của ông Palisa hôm nay (22/3) viết: “Lần đầu tiên trong một cuộc xung đột toàn diện, một bộ chỉ huy quân sự cấp cao NATO đã đến thăm Ukraine… Phái đoàn do Đô đốc Pierre Vandier, Tư lệnh tối cao Lực lượng Chuyển đổi dẫn đầu”.
Theo ông Palisa, Ukraine và phái đoàn NATO đã thảo luận cụ thể về việc quân đội Ukraine sẽ tham gia các cuộc tập trận trong tương lai của NATO với vai trò là kẻ thù giả định (đội đỏ). Ông Palisa lưu ý, cuộc diễn tập hồi năm ngoái đã giúp các đồng minh của Ukraine thấy được đội quân của Kiev đã thể hiện ưu thế đáng kể trong những kịch bản huấn luyện.
Ngoài ra, hai bên cũng thảo luận về tương lai của Trung tâm Phân tích, Huấn luyện và Giáo dục chung NATO-Ukraine (JATEC). Ông Palisan nói: “Chúng tôi đang bước vào giai đoạn cuối cùng của việc triển khai các hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Ukraine, phát triển năng lực phân tích và mở rộng các chương trình huấn luyện”.
Trước đó, thông tấn xã Ukraine đưa tin, một đội ngũ đa quốc gia của NATO do Ukraine dẫn đầu đã đánh bại một đội quân địch giả định và thậm chí còn “đánh chìm” một tàu khu trục nhỏ trong cuộc tập trận quy mô lớn Dynamic Messenger 2025 trong khuôn khổ liên minh.
Tổng thống Volodymyr Zelensky từng gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte để thảo luận về việc tăng cường phòng không và tác động của tình hình xung quanh Iran đối với Ukraine.
Đối với Ukraine, tài chính có lẽ là mặt trận vô hình trong cuộc xung đột với Nga. Việc giữ vững nền kinh tế không chỉ là vấn đề hiện tại mà còn là trọng tâm cho tương lai.