Củ dền – một món rau rất đáng dùng
August 31, 2026
Củ dền, với màu đỏ tía, tím sẫm hay vàng tươi, không những đẹp mắt mà còn chứa nhiều chất chống oxy-hóa. Đặc biệt, củ dền có rất nhiều nitrate, một chất có thể giúp hạ huyết áp và làm cho việc vận động thân thể được dễ dàng hơn.
Củ dền có thể giúp hạ huyết áp. Nitrate trong củ dền vào máu rồi biến thành nitric oxide, chất này làm cho mạch máu giãn rộng, nhờ đó máu lưu thông dễ dàng hơn. Một cuộc phân tích cho thấy nước ép củ dền có thể làm huyết áp giảm khoảng 5 điểm nơi những người cao huyết áp. Người lớn tuổi, người bị tiểu đường, mập phì hay bệnh tim mạch có thể được lợi nhiều hơn từ nitrate trong rau củ.
Củ dền cũng có lợi cho việc vận động. Nitric oxide giúp máu đem dưỡng khí tới bắp thịt tốt hơn. Một cuộc nghiên cứu tổng hợp 23 công trình cho thấy nước ép củ dền giúp tăng sức bền khi vận động và làm người tập thấy đỡ mệt. Một phân tích khác ghi nhận sức mạnh của bắp thịt tăng trung bình khoảng 5 phần trăm. Nếu dùng củ dền hay nước ép củ dền trước khi tập thể dục, nên dùng trước ít nhứt hai giờ.
Củ dền còn có thể giúp ích cho bộ óc. Những cuộc khảo cứu ban đầu cho thấy nitrate có thể làm máu lưu thông tới một số vùng của óc tốt hơn. Củ dền cũng giàu folate, một chất cần thiết cho sự phát triển của óc và tủy sống nơi thai nhi, đồng thời giúp ngăn sự tích tụ homocysteine – một chất mà khi quá cao có liên quan tới sự suy giảm trí nhớ và khả năng nhận thức. Củ dền còn có betaine và betalains, là những chất chống oxy-hóa có thể giúp giảm viêm và sự hư hao của tế bào.
Ăn củ dền nguyên củ tốt hơn uống nước ép. Củ dền có vị ngọt nhưng vẫn có khá nhiều chất xơ, nhờ vậy đường được hấp thụ chậm hơn. Khi ép lấy nước, phần lớn chất xơ bị bỏ đi. Củ dền đóng hộp hay ngâm chua vẫn là những món tốt vì nitrate phần lớn còn giữ được. Nếu luộc, nitrate có thể tan vào nước; vì vậy có thể dùng nước luộc ấy vào món sinh tố thay vì đổ bỏ. Nên tránh nấu quá lâu vì sức nóng lâu ngày có thể làm hao bớt một số chất chống oxy-hóa.
Tóm lại: Củ dền là một thứ rau vừa bổ dưỡng vừa dễ dùng. Nó có thể giúp giữ huyết áp tốt hơn, trợ lực cho bắp thịt khi vận động và có triển vọng ích lợi cho sức khỏe của bộ óc. Ăn củ dền nguyên củ, hấp, nướng sơ hoặc bào sống làm gỏi được xem là cách giữ lại nhiều chất bổ hơn.